Дорис Лесинг, британската писателка која во 2007 година, на 87-годишна возраст, ја доби Нобеловата награда за литература, е родена на 22 октомври 1919 година во Керманшах, во тогашна Персија. Шведската академија ја опиша како епичарка на женското искуство, а таа во текот на животот одбиваше да се вклопи во однапред зададени категории, вклучително и во онаа на феминистичките авторки.

Детство меѓу персиска банка и родезиска фарма

Родена е како Дорис Меј Тејлор. Нејзиниот татко Алфред, кој ја изгубил ногата во Првата светска војна, ја запознал нејзината мајка Емили, медицинска сестра, додека закрепнувал во лондонската болница „Ројал фри“. Семејството се преселило во Персија, каде што татко ѝ работел како банкарски службеник, а во 1925 година заминало во британската колонија Јужна Родезија, денешен Зимбабве. Таму живееле на фарма за одгледување пченка.

Лесинг најпрво учела во манастирско училиште, а потоа во девојчинско училиште во Солсбери, но го прекинала образованието на 14-годишна возраст. Работела како дадилка, телефонистка, стенографка и новинарка, а првите раскази почнала да ги објавува уште како тинејџерка.

Мајката што замина и цената на изборот

Во 1937 година се вработила како телефонистка во Солсбери, а набргу потоа се омажила за државниот службеник Френк Виздом, со кого имала две деца. Бракот завршил во 1943 година. Лесинг го напуштила семејниот дом, а децата останале со татко им.

Таа одлука ја следела во текот на целиот живот и често била меѓу првите работи што се спомнувале за неа со осуда што ретко се применува со ист интензитет кога машките писатели ги напуштаат своите семејства.Во левичарскиот книжевен клуб го запознала Готфрид Лесинг, со кого подоцна се омажила и го добила своето трето дете. Во 1949 година дефинитивно се преселила во Лондон. Подоцна се разочарала од комунизмот, отворено се спротивставувала на белата надмоќ во Родезија и Јужна Африка и учествувала во кампањи против нуклеарното оружје.

„Златната тетратка“ и етикетата што ја одби

Творештвото на Лесинг опфаќа околу 50 книги од различни жанрови, од нејзиниот прв роман „Тревата пее“ (1950) до научнофантастични серии. Нејзиното најпознато дело останува „Златната тетратка“ од 1962 година, роман за писателката Ана Вулф, која го бележи својот живот во одделни тетратки за политиката, љубовта и творештвото сè додека не се обиде да ги спои различните делови од своето искуство.

Книгата стана референтно дело за женското движење, но Лесинг упорно ја одбиваше етикетата феминистичка авторка, објаснувајќи дека пишувала за луѓето и нивните животи, а не за идеолошки програми.

Веста дека ја добила Нобеловата награда ја дознала од новинарите што ја чекале пред нејзината куќа во Лондон, додека се враќала од пазар. На 87-годишна возраст станала најстарата добитничка на Нобеловата награда за литература во тоа време.

Починала на 17 ноември 2013 година, на 94-годишна возраст. Шведската академија ја награди за книжевноста во која, преку скептицизам, острина и визионерска моќ, ја подложила на критичко преиспитување современата цивилизација.