Црна Гора нема да затвори ниту едно преговарачко поглавје со Европската Унија во септември, откако пет земји членки побараа пауза и дополнителна анализа на реформите. Холандија, Хрватска, Естонија, Литванија и Летонија не дадоа согласност за најавената меѓувладина конференција, што го става под знак прашалник планот на официјална Подгорица за завршување на пристапните преговори до крајот на годинава.
Иако на почетокот на месецот во Брисел се разгледуваше можноста за затворање на четири поглавја, планот пропадна поради отсуство на консензус меѓу 27-те земји членки. Холандија официјално побара пауза во интеграциите за да се направи дополнителна анализа на исполнетоста на условите, а барањето веднаш доби поддршка од Хрватска и трите балтички држави – Естонија, Литванија и Летонија.
Официјални претставници од Советот на ЕУ тврдат дека застојот главно се должи на сложените национални процедури и потребата од внатрешни консултации.
„Многу од поглавјата се исклучително технички и бараат секоја земја членка да спроведе обемни внатрешни консултации“, изјави претставник на Советот, тврдејќи дека подготовките едноставно не завршиле навреме.
Зад бирократските објаснувања стојат сериозни дипломатски несогласувања. Дипломатски извори наведуваат дека постапките на дел од црногорските функционери директно влијаеле врз ставот на одредени европски престолнини.
Особено остра реакција предизвика сочувството што претседателот на црногорскиот парламент, Андрија Мандиќ, го упати по повод смртта на осудениот воен злочинец Ратко Младиќ. Владата во Загреб го оцени овој потег како неприфатлив чин спротивен на основните европски вредности и најави дека ќе продолжи да инсистира на соочување со минатото и почитување на пресудите на меѓународните судови.
Затегнатите односи со Хрватска опфаќаат и отворени билатерални спорови, од морското разграничување и сопственоста над школскиот брод „Јадран“, сè до правата на хрватското малцинство и резолуцијата за логорот Јасеновац што Подгорица ја усвои во јуни 2024 година. Овие прашања засега го кочат затворањето на поглавјето 31, посветено на надворешната и безбедносната политика.
Црна Гора досега затвори 18 од вкупно 33 поглавја, при што шест беа затворени во текот на изминатите месеци. Планот на властите предвидува затворање на сите преостанати 15 поглавја до крајот на декември, со цел договорот за пристапување да биде финализиран во 2027 година, а земјата да стане полноправна членка во 2028 година.
Црногорската министерка за европски прашања, Маида Горчевиќ, изјави дека реформите продолжуваат со полна пареа без оглед на моменталните застои.
„Ги финализираме реформите со цел до крајот на годината да ги затвориме преостанатите преговарачки поглавја“, изјави Горчевиќ за време на посетата на Литванија.
Доколку земјите членки постигнат согласност во наредните недели, следната шанса за меѓувладина конференција би можела да се отвори во текот на октомври.
