Српската новинарка Даница Вучениќ, авторка на емисијата „Иза вести“ на телевизијата N1, доби писмо со експлицитни закани по нејзината безбедност и безбедноста на нејзиното семејство, испратено од словенечкиот град Марибор на 11 јуни 2026 година. Асоцијацијата на независни електронски медиуми (АНЕМ) и движењето „Крени-промени“ најостро го осудија овој напад. Организациите побараа итна реакција од Посебното обвинителство за високотехнолошки криминал со цел брзо лоцирање на испраќачот.

Писмото со закани пристигнало од Марибор

Пратката со заканувачка содржина пристигнала директно на адресата на медиумската куќа каде што работи новинарката. Претседателот на Управниот одбор на АНЕМ, Веран Матиќ, соопшти дека писмото било испратено од пошта во Марибор, Словенија. АНЕМ веднаш го пријави случајот до Посебното обвинителство за високотехнолошки криминал и до Сталната работна група за безбедност на новинарите. Матиќ изјави дека е остварен контакт и со словенечката полиција за да се утврди кој стои зад депонирањето на пратката.

Здруженијата бараат институционална заштита

Движењето „Крени-промени“ излезе со јавна поддршка за Вучениќ, нагласувајќи дека нападите врз претставниците на медиумите се директен удар врз слободата на говорот. Од движењето побараа српските државни органи да покажат одговорност и брзо да го решат случајот. Тие соопштија дека безбедноста на новинарите не смее да биде загрозена поради нивната професионална работа. АНЕМ исто така побара итно активирање на сите безбедносни протоколи за заштита на новинарката и нејзиното семејство.

Регионален модел за заплашување на медиумите

Користењето на странски поштенски служби или дигитални сервери лоцирани надвор од матичната држава е веќе препознатлив модел за притисок врз критичките гласови на Балканот. Слични шеми со анонимни дојави и писма од странство беа евидентирани и во Македонија во изминатите години, главно насочени кон ширење паника или замолчување на истражувачкото новинарство. Овој инцидент покажува дека регионалните мрежи за притисок се потпираат на бавноста на меѓународната правна помош. Ефикасниот одговор на ваквите прекугранични закани зависи исклучиво од брзината на заедничката акција на обвинителствата во Србија и Словенија.

Родова димензија на нападите врз новинарките

Трн и претходно пишуваше дека нападите врз новинарките на Балканот имаат специфична, често побрутална родова димензија. Како што веќе имаме пишувано, жените во медиумите во регионот не се напаѓаат само поради текстовите или емисиите што ги работат, туку нападите редовно вклучуваат закани насочени кон нивниот приватен живот, семејството и домот. Овој тип на заплашување има за цел да предизвика длабока лична несигурност и страв за најблиските, со што се врши дополнителен психолошки притисок врз професионалните новинарки за тие целосно да се повлечат од јавната сфера. Заканата насочена директно кон семејството на Вучениќ е само уште една потврда за овој опасен регионален тренд.