Илјадници студенти и граѓани од цела Србија денеска се очекуваат на Славија во Белград на нов масовен протест против власта на Александар Вучиќ. Главниот собир е најавен од 18 до 20 часот, а организаторите велат дека движењето влегува во нова фаза на политичко артикулирање. Собирањата почнуваат од 13 часот од четири локации низ градот.

Нов голем собир по година и половина мобилизација

Протестот не е изолиран настан. Тој доаѓа по повеќе од година и половина студентска мобилизација која почна по трагедијата на железничката станица во Нови Сад во ноември 2024 година, кога загинаа 16 лица. Несреќата стана симбол на пошироко незадоволство од корупцијата, одговорноста во јавните проекти и начинот на кој институциите реагираат на јавни барања за вистина.

Студентите преминуваат од отпор кон политичко артикулирање

Според објавениот план, собирањата почнуваат во 13 часот во Земун кај Земјоделскиот факултет и во 14 часот на Трг Република, Автокоманда и кај Правниот факултет, пред главниот собир на Славија. Организаторите најавуваат штандови, активности и координиран превоз за граѓани од внатрешноста. Претставниците на движењето најавуваат дека ќе понудат поконкретни одговори за проблемите на граѓаните и дека Славија треба да покаже „нови чекори” во нивната борба.

Вучиќ најавува избори меѓу септември и ноември

Власта настапува со сосема поинаква рамка. Вучиќ и провладините медиуми во изминатиот период ги претставуваат демонстрантите како фактор на нестабилност, а претседателот ги опиша протестите како нелегални и криминални собири. Истовремено, Вучиќ најави дека избори ќе има меѓу септември и ноември годинава, додека студентите и дел од опозицијата бараат предвремени парламентарни избори како излез од кризата.

ЕУ предупредува за 1,5 милијарди евра

Европската унија дополнително го засилува притисокот. Еврокомесарката Марта Кос предупреди дека Србија може да изгуби пристап до околу 1,5 милијарди евра ако не запре демократското назадување, со забелешки за судството, протестите и медиумските слободи.

Безбедносниот ризик не е занемарлив

Пред протестот веќе имаше тензии на Славија, каде полицијата раздвојуваше студенти и поддржувачи на власта, а во близина беше забележано присуство на полиција во опрема за разбивање демонстрации. Студентите внимателно се обидуваат да ја задржат сликата на мирно и дисциплинирано граѓанско движење. Нивните претставници велат дека имаат повеќе редари и луѓе задолжени за безбедност и дека евентуалното насилство не го очекуваат од своите редови.Тест за моралната предност и за изборната динамикаДенешниот протест е прв голем јавен тест дали српското студентско движење може да ја задржи моралната предност од почетокот на протестите и истовремено да се претвори во фактор кој реално ќе влијае врз изборната динамика.