Редовните гинеколошки прегледи се клучни за здравјето на жената, а еден од најважните превентивни тестови е токму ПАП-тестот. Иако често се споменува, многу жени не се целосно сигурни за што служи, кога треба да се прави и што значат резултатите.
ПАП-тестот, познат и како Папаниколау тест, го добил името по грчкиот лекар Георгиос Папаниколау, кој во 1928 година прв го применил микроскопското испитување на клетките од грлото на матката за рано откривање на промени.
Оттогаш, овој брз и речиси безболен тест стана една од основните алатки за превенција на ракот на грлото на матката.
Редовното спроведување на ПАП-тестот овозможува откривање на преканцерозни и малигни промени во рана фаза, кога можностите за успешно лекување се најголеми.
Кога треба да се прави ПАП-тест?
Основната цел на ПАП-тестот е рано откривање на абнормални клетки на грлото на матката. Тие можат да бидат последица на инфекции, воспаленија, хормонални промени или присуство на ХПВ – хуман папилома вирус.
Некои од промените се привремени и бенигни, но одредени промени, особено оние поврзани со високоризични типови ХПВ, можат да доведат до преканцерозни состојби или рак на грлото на матката.
Во текстот се наведува дека тестот се препорачува за сексуално активни жени почнувајќи од 21 година, а зачестеноста зависи од претходните резултати и индивидуалните фактори на ризик. ПАП-тестот е важен и за следење на состојбата по третман на одредени промени, како и кај жени со повторливи инфекции или сомнеж за ХПВ.
ПАП-тест и ХПВ инфекција
Според гинекологот д-р Петар Симиќ, најчеста причина за промените што може да ги открие ПАП-тестот е хуманиот папилома вирус, особено неговите високоризични типови, кои се поврзуваат со развој на преканцерозни и канцерогени промени на грлото на матката.
ХПВ се пренесува сексуално и повеќето сексуално активни луѓе во текот на животот барем еднаш доаѓаат во контакт со вирусот.
Ако ПАП-тестот покаже сомнителни промени, лекарот може да препорача ХПВ типизација, со која се утврдува дали е присутен високоризичен ХПВ и за кој тип станува збор.
Комбинацијата на ПАП-тест и ХПВ-тестирање овозможува попрецизна проценка на ризикот и определување на понатамошното следење или лекување.
Добрата вест е што повеќето ХПВ инфекции поминуваат спонтано без последици. Меѓутоа, доколку инфекцијата перзистира подолг период, ризикот од посериозни промени се зголемува.
Што покажува ПАП-тестот?
ПАП-тестот го покажува микроскопскиот изглед на клетките од грлото на матката. Примерокот се зема за време на гинеколошки преглед и потоа се анализира во лабораторија.
Тестот може да покаже:
-нормални клетки;
-знаци на воспаление или инфекција;
-клеточни промени кои може да укажуваат на ХПВ инфекција;
-преканцерозни промени, односно дисплазии;
-малигни клетки.
Доколку се откријат сомнителни промени, лекарот може да препорача дополнителни испитувања, најчесто ХПВ типизација, колпоскопија и, доколку е потребно, биопсија.
Што значат резултатите?
Резултатите може да се прикажуваат на различни начини, зависно од лабораторијата и системот на класификација. Во текстот се наведуваат следните категории:
ПАП I – нормален наод, без промени.
ПАП II – благо воспаление или бенигни промени, најчесто без потреба од лекување, но со препорака за контрола.
ПАП III – присутни се сомнителни клеточни промени, поради што се потребни дополнителни испитувања.
ПАП IV и V – посериозни клеточни промени или сомнеж за карцином, при што се препорачуваат дополнителни испитувања, вклучително колпоскопија и биопсија.
Абнормален ПАП-тест не значи автоматски дека жената има рак. Во многу случаи станува збор за рани промени кои можат успешно да се следат или лекуваат доколку се откријат навреме.
