Истакнувањето шик стилови и скапа облека за издвојување од толпата воопшто не претставува современ феномен. Античките Римјани исклучително сериозно ја сфаќале врската меѓу изгледот и влијанието, истакнувајќи фина облека, ретки бои и раскошни фризури како белези на сопствениот општествен статус.

Оваа безвременска социјална динамика е централна тема на „Моќта на модата во Римското Царство“, нова изложба во музејот „Нова Карлсберг Глиптотека“ во Копенхаген.

Со 171 експонат, изложбата ја прикажува богатата колекција на римски скулптури на Глиптотеката, како и позајмени предмети од меѓународни музеи и сензорни искуства кои ги оживуваат античките парфеми и озборувања за современата публика. Станува збор за најголемата специјална изложба посветена на антиката во историјата на овој музеј.

„Истражувањето на модата во антиката ни дава клуч за разбирање на портретните скулптури од Римското Царство — кои биле луѓето зад скулптурите, како и во каков вид општество и структури на моќ припаѓале“, вели Сесили Бронс, кураторка на изложбата, во официјалното соопштение.

Еден од главните акценти на поставката е голема скулптура на римскиот император Тибериј, изработена во првиот век од новата ера. Таа прикажува мускулеста фигура со ткаенина префрлена преку долниот дел од телото. Иако скулптурата денес изгледа како блед бел мермер, полихроматската анализа открива дека облеката на Тибериј првично била обоена во јарко розова боја — нијанса која во негово време се поврзувала со богатство и одлучност. Изложбата дигитално реконструира како статуата најверојатно изгледала во својата оригинална форма.

„Естетиката и боите што луѓето ги избирале во антиката не мора нужно да соодветствуваат со современите родови стереотипи“, вели Бронс. „Денес, полугол владетел облечен во розево може да изгледа како изненадување, но за Римјаните тоа било јасна визуелна порака за моќ, луксуз и божествен авторитет“.

Во многу аспекти, статусот на една боја бил во обратна сразмерност со достапноста на материјалите потребни за изработка на нејзиниот пигмент. Розовата и виолетовата нијанса, познати на латински како „purpura“ и добивани од жлездите на средоземните морски полжави, спаѓале меѓу најретките. За екстракција на посакуваниот пигмент познат како тирска виолетова (или порфирна), античките Римјани со денови вареле полжави во оловни садови.

За античките Римјани овие префинети вкусови биле подложни на промени. „Потрагата по најпрестижните бои наликувала на стрелање во подвижна мета“, појаснува Ив Д’Амбра, пензионирана професорка по историја на уметност на колеџот „Васар“, во каталогот на изложбата, пренесува Николас Лини за „Њујорк тајмс“.

Римјаните исто така ги создавале своите парфеми од природни материјали. За потребите на изложбата, Глиптотеката воспостави партнерство со данската козметичка компанија „Кармамеју“ (Karmameju) со цел да се рекреираат мириси инспирирани од антички рецепти. Четири интерактивни „станици за мириси“ ги повикуваат посетителите да ги почувствуваат цветните ноти што ги користеле римските мажи за посебни прилики, како и „посилните, поостри парфеми“ популарни кај жените.

Второто сензорно доживување опфаќа 12 точки за слушање каде што посетителите можат да „прислушуваат“ антички римски автори, чии зборови ги читаат современи говорници. Во кусите извадоци, мажите озборуваат за тоа како модните избори на нивните влијателни современици влијаат врз нивната способност да владеат.

Глиптотеката исто така обезбеди неколку значајни позајмици за изложбата, меѓу кои и три ретки туники кои никогаш досега не го напуштиле Британскиот музеј, како и скулптура на императорот Септимиј Север со чизми од лавовска кожа, позајмена од Археолошкиот музеј Бурдур во Турција.

„Моќта на модата во Римското Царство“ ќе биде поставена во музејот „Нова Карлсберг Глиптотека“ во Копенхаген сè до 29 март 2027 година.