Жедта е природен начин на кој организмот ни сигнализира дека му е потребна течност. По физичка активност, во топло време или по солен оброк, сосема е нормално да посегнеме по чаша вода. Но, ако постојано сте жедни и покрај тоа што пиете доволно течности, причината можеби не е само дехидрација.
Медицински, прекумерната жед се нарекува полидипсија и може да има различни причини – од секојдневните навики до одредени здравствени состојби.
Наједноставното објаснување за зголемената жед е недостигот на течности. Тоа може да се случи ако во текот на денот не внесувате доволно вода, но и поради интензивно потење, повраќање, дијареја или висока температура.
И исхраната може да влијае. Многу солена и зачинета храна често предизвикува зголемена жед, додека прекумерното внесување кофеин и алкохол може дополнително да придонесе за губење течности.
Постојаната жед може да биде знак за дијабетес
Една од причините поради која не треба да се игнорира долготрајната жед е дијабетесот. Кога нивото на глукоза во крвта е високо, бубрезите се обидуваат да го исфрлат вишокот шеќер преку урината. Со тоа се губи и повеќе течност, па се создава круг на често мокрење и постојана жед.
Покрај жедта, можат да се појават и замор, зголемен глад, заматен вид и бавно заздравување на малите рани.
Постојат и поретки причини
Постојаната жед може да биде поврзана и со дијабетес инсипидус, ретко нарушување при кое организмот не може правилно да ја задржува водата.
Сува уста, пак, не секогаш значи дека организмот навистина има потреба од повеќе вода. Ксеростомијата настанува кога плунковните жлезди не произведуваат доволно плунка, а може да биде поврзана со одредени лекови, пушење, автоимуни заболувања или други состојби.
Причина можат да бидат и анемијата и покаченото ниво на калциум во крвта, а одредени лекови, особено диуретиците, исто така можат да влијаат врз количината на течности во организмот.
Внимание и со прекумерното пиење вода
Повеќе вода не значи секогаш и подобра хидратација. Постојат ситуации во кои луѓето пијат прекумерни количества вода без реална физиолошка потреба. Во екстремни случаи тоа може да доведе до опасно намалување на концентрацијата на електролити во крвта.
Затоа не е добро постојаната жед автоматски да се решава со сè поголеми количества вода без да се бара причината.
Кога треба да посетите лекар?
Ако жедта трае со недели, особено ако е проследена со често мокрење, необјаснето слабеење, постојан замор или заматен вид, потребно е да се разговара со лекар.
Основните крвни и уринарни анализи можат да помогнат да се открие дали причината е поврзана со шеќерот во крвта, бубрезите, лековите или друга состојба.