Нов спор меѓу Полска и Украина се заканува да прерасне во сериозна дипломатска криза, откако полскиот претседател Карол Навроцки објави дека ќе му го одземе највисокото државно одликување на украинскиот претседател Володимир Зеленски.
Одлуката следува по незадоволството во Полска предизвикано од одлуката на украинските власти една воена единица да ја именуваат „Херои на Украинската востаничка армија (УПА)“. Овој потег предизвика остри реакции во Варшава поради историската улога на УПА во настаните од Втората светска војна.
„Поради согласноста на претседателот Володимир Зеленски една од единиците на Вооружените сили на Украина да го носи името ‘Херои на УПА’, донесов одлука на претседателот на Украина да му го одземам Орденот на Белиот орел“, соопшти Навроцки.
Одлуката доаѓа само неколку дена пред меѓународната конференција за обнова на Украина што треба да се одржи во полскиот град Гдањск, што дополнително ја зголемува чувствителноста на ситуацијата.
Од Киев реагираа остро. Украинскиот министер за надворешни работи Андриј Сибиха оцени дека потегот на полскиот претседател е погрешен и може да им наштети на односите меѓу двете земји.
„Одлуката за повлекување на Орденот на Белиот орел од претседателот на Украина е стратешка грешка на претседателот на Полска и оди единствено во корист на Москва“, напиша Сибиха на социјалните мрежи.
Украинската востаничка армија за многу Украинци претставува симбол на отпорот против Советскиот Сојуз и нацистичка Германија, како и на борбата за независна Украина. Сепак, во Полска организацијата останува длабоко контроверзна поради нејзината улога во Волинските масакри. Според полските власти и историчари, во периодот од 1943 до 1945 година припадници на украинските националистички формации убиле околу 100.000 Полјаци во регионот Волинија. Во последователните одмазднички акции животите ги загубиле и илјадници Украинци.
Прашањето за историското наследство на УПА со години претставува една од најчувствителните точки во односите меѓу Полска и Украина, а најновиот спор покажува дека историските поделби и натаму можат да предизвикаат сериозни политички тензии меѓу двете соседни земји.
