Иако квалитетот на воздухот во Европа постепено се подобрува, Европската агенција за животна средина предупредува дека дел од мерните станици и понатаму бележат загадување над дозволените стандарди, особено кај ситните честички, озонот и бензо(а)пиренот.
ПМ2.5 честичките се еден од најопасните загадувачи на воздухот, бидејќи се доволно мали за да навлезат длабоко во белите дробови, а потоа и во крвотокот. Најчесто потекнуваат од сообраќај, индустрија, согорување фосилни горива, греење на дрва и шумски пожари. Според Европската агенција за животна средина, загадувањето на воздухот и понатаму е најголемиот еколошки ризик за здравјето во Европа.
Најновите европски податоци покажуваат дека, и покрај подобрувањето, до 20 проценти од мерните станици во Европа бележат нивоа на загадување над тековните стандарди на ЕУ, особено за ПМ10, приземниот озон и бензо(а)пирен. За ПМ2.5, проблемот е уште поизразен ако се споредува со построгите препораки на Светската здравствена организација, според кои голем дел од европското урбано население сè уште дише воздух што не се смета за безбеден.
Во периодот 2024–2025 година, највисоки локални концентрации на ПМ2.5 се регистрирани во делови од Италија, особено во јужните градови Чеље Месапика и Торекиароло, каде вредностите значително ги надминале европските лимити. Експертите ги поврзуваат овие пикови со зимско согорување биомаса во домаќинствата, особено печки на дрва, но и со атмосферски услови што ја задржуваат загаденоста блиску до земјата.
Проблемот не е ограничен само на јужна Италија. Северниот индустриски дел на земјата, особено поширокиот регион околу Падската Низина, со години е меѓу европските жаришта на загадување. Слични проблеми се забележуваат и во делови од Балканот и Источна Европа, каде долготрајната изложеност на ПМ2.5 се поврзува со повисока смртност. Според анализите, Албанија, Бугарија, Грција и Романија се меѓу земјите со највисоки проценети стапки на смртност поврзани со долготрајна изложеност на ситни честички.
Освен ПМ2.5, сериозен ризик претставуваат и ПМ10 честичките, приземниот озон и канцерогениот бензо(а)пирен, кои дополнително го влошуваат квалитетот на воздухот во урбаните средини. Европската агенција за животна средина оценува дека воздухот во Европа е почист отколку порано, но дека сегашното подобрување не е доволно за целосна заштита на здравјето, особено според построгите стандарди што ЕУ треба да ги применува од 2030 година.
Стручњаците препорачуваат граѓаните да ја следат дневната состојба со загадувањето, да избегнуваат подолги активности на отворено во денови со високи концентрации, особено во сообраќаен шпиц и во зимските месеци, и да го намалат изложувањето во затворен простор каде што е можно. Најранливи се децата, постарите лица и луѓето со респираторни или срцеви заболувања.
