Охридското Езеро викендов повторно доби здив, но и уште едно предупредување. Осумдесет нуркачи од Македонија, Србија, Хрватска и Босна и Херцеговина го чистеа дното кај автокампот „Градиште“, отстранувајќи отпад што со години стои невидлив за туристите, но не и безопасен за езерото.

Акцијата ја организираше Нуркачкиот центар „Амфора“, а целта беше да се исчисти подводниот простор и да се направи побезбеден овој препознатлив локалитет. Од дното биле извадени шишиња, конзерви, гуми и различен цврст отпад, предмети што не исчезнуваат кога ќе бидат фрлени во вода, туку само тонат подлабоко, сè додека не почнат да стануваат дел од проблемот.

Она што не го гледаме, сепак го загадува езерото

Фокусот на ваквите акции често паѓа на фотографиите од „уловениот“ отпад, но вистинската приказна е многу поголема од купот извадени предмети. Отпадот на дното не е само грда слика под вода. Тој може да го наруши живеалиштето на водниот свет, да претставува ризик за нуркачите и капачите, да се распаѓа со години и да го влошува квалитетот на просторот што го сметаме за едно од највредните природни богатства во Европа.

Охридското Езеро не е обична туристичка разгледница. Тоа е старо, чувствително и исклучително вредно природно подрачје, а секоја конзерва, секое шише и секоја гума што завршува во него е мала, но упорна форма на негрижа.

Чистењето не смее да биде замена за превенција

Во акцијата учествувале нуркачки клубови и организации од земјава и регионот, меѓу кои Нуркачкиот центар „Амфора“, Завод и музеј – Охрид, Црвен крст Охрид и повеќе нуркачки клубови од Македонија, Хрватска, Србија и БиХ.

Но, колку и да се важни ваквите акции, тие не можат да бидат единствениот одговор. Нуркачите можат да го извадат она што веќе е фрлено, но не можат сами да ја заменат системската грижа, контролата, казнувањето и јавната свест. Ако отпадот постојано се враќа во водата, тогаш чистењето станува бескраен круг: некој фрла, некој друг нурка.

Токму затоа пораката од Градиште не е само дека езерото било исчистено. Пораката е дека секој отпад што завршува во вода има последица, дури и кога не се гледа од брегот.

Езерото не може да се брани само со акции

Охридското Езеро со години е под притисок од туризам, урбанизација, отпад, несоодветна инфраструктура и недоволна грижа. Еколошките акции се важни затоа што го покажуваат проблемот на дело, но тие истовремено потсетуваат дека заштитата на езерото не смее да зависи од добра волја на нуркачи и волонтери.

Потребни се постојани контроли на плажите и камп-локациите, повеќе корпи и систем за собирање отпад, јасни правила за туристите и посетителите, како и казни за оние што го третираат езерото како место каде отпадот може да се „скрие“.

Она што го фрламе во Охридското Езеро не исчезнува. Само се преместува од нашите очи кон неговото дно. А таму, под површината, останува да сведочи за тоа колку навистина сме подготвени да го чуваме она со кое најмногу се гордееме.