Со доаѓањето на постудените месеци, вниманието повторно се насочува кон имунитетот и хранливите материи што му се потребни на организмот. Меѓу нив е и цинкот – минерал кој учествува во стотици ензимски процеси во телото и има важна улога во функционирањето на имунолошкиот систем, заздравувањето на раните, здравјето на кожата и нормалното сетило за вкус.

Недоволниот внес на цинк не мора веднаш да предизвика јасни симптоми, но со текот на времето може да се појават различни знаци. Токму затоа, важно е да се знае кои луѓе се изложени на поголем ризик и како цинкот може да се обезбеди преку разновидна исхрана.

Зошто му е потребен цинкот на организмот?

Цинкот има повеќе функции во организмот, а една од најважните е поддршката на нормалното функционирање на имунолошкиот систем. Тој учествува во работата и развојот на клетките на имунолошкиот систем, а потребен е и за процесите поврзани со обновувањето на ткивата и заздравувањето на раните.

Минералот е важен и за кожата, бидејќи учествува во обновувањето на клетките и во процесите на заздравување. Цинкот има улога и во нормалното функционирање на сетилото за вкус, па промената или намалувањето на вкусот може да биде еден од знаците што се поврзуваат со негов недостиг.

Кога станува збор за настинка, истражувањата покажуваат дека одредени форми на цинк, особено ако се земат во раната фаза на симптомите, можат умерено да го скратат времетраењето на настинката. Тоа, сепак, не значи дека цинкот може целосно да ја спречи настинката или дека секој суплемент ќе има ист ефект.

Кои се знаците на недостиг?

Еден од можните знаци е променето или намалено сетило за вкус. Може да се појават и почести инфекции, побавно заздравување на раните, промени на кожата, опаѓање на косата и кршливи нокти, иако овие симптоми можат да имаат и бројни други причини.

Недостигот може да влијае и врз апетитот и општата состојба на организмот. Кај децата, сериозниот недостиг на цинк може да биде поврзан со забавен раст и развој, додека кај повозрасните лица недоволниот внес може да придонесе за зголемен ризик од недостиг на хранливи материи и нарушена функција на имунолошкиот систем.

Самите симптоми не се доволни за да се утврди дека станува збор токму за недостиг на цинк. Доколку тегобите се повторуваат или траат подолго време, потребна е консултација со лекар, кој може да процени дали се потребни дополнителни испитувања и суплементација.

Кој е најмногу изложен на ризик?

Ризикот од недоволен внес на цинк може да биде поголем кај луѓето со ограничена исхрана, особено кај оние кои не консумираат производи од животинско потекло. Растителните намирници содржат цинк, но неговата апсорпција може да биде послаба поради присуството на фитати, соединенија кои се врзуваат со минералите.

Поголемо внимание е потребно и во периоди кога потребите на организмот се зголемени, како во бременоста и доењето. Кај децата и адолесцентите, пак, цинкот е важен за нормалниот раст и развој, па разновидната исхрана е особено значајна.

Препорачаната дневна количина за возрасни мажи е околу 11 милиграми, а за возрасни жени околу 8 милиграми. Потребите се различни во зависност од возраста и физиолошката состојба, па затоа не е препорачливо самостојно да се земаат високи дози суплементи.

Во која храна има најмногу цинк?

Добри извори на цинк се месото, морските плодови, јајцата и млечните производи, но минералот го има и во бројни растителни намирници. Меѓу нив се издвојуваат семките од тиква, јаткастите плодови, мешунките и интегралните житарки.

Кај луѓето кои претежно се хранат со растителна храна, важно е да се внимава на разновидноста на исхраната и на начинот на подготовка на храната. Потопувањето, никнувањето или ферментацијата на одредени растителни намирници може да помогне да се намали количината на фитати и со тоа да се подобри искористувањето на минералите.

Суплементите со цинк можат да бидат корисни кога постои утврден недостиг или зголемена потреба, но повеќе не значи и подобро. Прекумерниот внес на цинк може да предизвика мачнина и други несакани ефекти, а долготрајното земање високи дози може да ја наруши апсорпцијата на бакар.

Затоа, наместо цинкот да се третира како брзо решение за секој пад на имунитетот, најдобар пристап е прво да се обезбеди разновидна исхрана, а суплементите да се користат кога за нив постои оправдана потреба и по совет од здравствен професионалец.