Франција и Англија вечерва од 23 часот во Мајами ќе играат за третото место на Светското првенство 2026, само неколку дена откако останаа без посакуваното финале. Французите беа поразени од Шпанија со 2-0, додека Англичаните испуштија водство и загубија од Аргентина со 2-1.
Натпреварот повторно ја отвори старата фудбалска дилема: има ли вистинска смисла две физички и емотивно истрошени репрезентации, веднаш по најголемото разочарување на турнирот, да бидат испратени во уште една борба?
Тухел: Никој не сака да го игра овој натпревар
Селекторот на Англија, Томас Тухел, веднаш по полуфиналниот пораз отворено го доведе во прашање значењето на натпреварот за бронзата.
„Никој од нашите играчи и никој од француските играчи не сака да го игра овој натпревар. Тие сакаат да играат во финалето. Дадовме сè за да стигнеме таму“, изјави Тухел, додавајќи дека Англија сепак професионално ќе ја исполни својата обврска.
По проширувањето на Светското првенство на 48 репрезентации, Франција и Англија во Мајами ќе го одиграат својот осми натпревар на турнирот. Зад нив се долги патувања, високи температури и големо физичко и психолошко трошење, па се очекуваат значителни промени во почетните состави.
Ван Гал со години бараше укинување
Тухел не е првиот голем тренер што се спротивставува на натпреварот за третото место.
Пред дуелот меѓу Холандија и Бразил на Светското првенство во 2014 година, Луј ван Гал изјави дека таков натпревар воопшто не треба да постои.
Според него, не е праведно репрезентација која одиграла одличен турнир да може да се врати дома со два последователни порази — еден во полуфиналето и уште еден во борбата за бронзата. Неговата Холандија тогаш го совлада Бразил со 3-0.
Критичарите сметаат дека овој натпревар најмногу им одговара на ФИФА, организаторите и телевизиите. Тој носи уште еден термин за продажба на билети, телевизиски права и реклами, а воедно го пополнува просторот меѓу полуфиналето и финалето.
УЕФА одамна го укина натпреварот за бронза
Европското првенство последен пат имаше натпревар за третото место во 1980 година. Со промената на форматот и воведувањето класични полуфиналиња, УЕФА го отстрани овој дуел од програмата на ЕП 1984.
Светското првенство, сепак, ја задржа традицијата. Првиот натпревар за третото место бил одигран во 1934 година, кога Германија ја победила Австрија со 3-2. Дуелот го немало во 1950 година, но бил вратен четири години подоцна и оттогаш се игра на секој Мундијал.
Хрватска покажа дека бронзата не е безвредна
Вредноста на натпреварот за третото место, сепак, многу зависи од репрезентациите што го играат.
За државите што ретко стигнуваат до завршницата на големите натпреварувања, бронзениот медал може да биде еден од најголемите успеси во нивната спортска историја.
Хрватска е најдобар пример. По поразот од Аргентина во полуфиналето на Светското првенство во 2022 година, Хрватите го победија Мароко со 2-1 и стигнаа до третата светска медала во својата историја.
„Ова е бронза со златен сјај. Ова е медал за целиот хрватски народ“, изјави тогаш селекторот Златко Далиќ.
Андреј Крамариќ пред натпреварот нагласи дека за младите играчи тоа може да биде единствена можност да станат херои и да освојат светски медал, поради што терминот „пријателски натпревар“ го оцени како целосно погрешен.
Дури и мароканскиот селектор Валид Реграги, кој бронзата првично ја нарече „утешна награда“, по поразот беше сведок на големото разочарување кај своите фудбалери, додека Хрватите бурно го прославија успехот.
Последниот натпревар на Дешам и борбата за „Златната копачка“
И вечерашниот натпревар во Мајами има повеќе од симболично значење.
Тоа ќе биде последниот меч на Дидие Дешам како селектор на Франција по 14 години на функцијата. Во тој период ја предводеше репрезентацијата до светската титула во 2018 година, финалето во 2022 и најмалку полуфинале на три последователни светски првенства.
Килијан Мбапе има уште една можност да го подобри својот учинок во борбата за „Златната копачка“. Головите во натпреварот за третото место се бројат исто како и во сите други фази на турнирот, а во трката остануваат и англиските репрезентативци Хари Кејн и Џуд Белингам.
За Англија, победата би значела најдобар пласман на Светско првенство по освојувањето на титулата во 1966 година.
Непотребна обврска или последна шанса за медал?
За најголемите фудбалски нации, третото место често изгледа како слаб надомест за загубеното финале. За други, бронзата може да биде историски резултат што ќе се слави со генерации.
Токму затоа дилемата нема едноставен одговор. Натпреварот може да изгледа непотребно за оние што дошле само по титулата, но за играчите што никогаш не освоиле светски медал — тоа може да биде најважниот меч во нивната кариера.
