Лидерите на земјите-членки на НАТО на Самитот во Анкара ја испратија најсилната досегашна порака за забрзано зајакнување на европските одбранбени капацитети, претставувајќи нови договори за набавка на оружје и воена опрема во вредност од десетици милијарди долари.

Генералниот секретар на НАТО, Марк Руте, на Форумот за одбранбена индустрија најави серија мултинационални иницијативи и ги повика сојузниците да ја продлабочат соработката во заедничките набавки и развојот на воените капацитети.

„Можеме да постигнеме многу повеќе кога работиме заедно, а токму тоа е неопходно во сегашните безбедносни околности“, порача Руте, нагласувајќи дека здружените набавки ќе овозможат побрзо и поефикасно обезбедување на потребната воена опрема.

Според информациите објавени на самитот, европските сојузници ќе набавуваат беспилотни летала за надзор од американската компанија Northrop Grumman, додека НАТО ќе инвестира во нови авиони произведени од шведската компанија Saab. Истовремено, Соединетите Американски Држави преговараат со Германија и други европски земји за воспоставување заедничко производство на ракети на европско тло, со цел да се одговори на зголемената побарувачка предизвикана од војната во Украина.

Руте најави и дека сојузниците ќе инвестираат повеќе од 40 милијарди долари во следните пет години за развој на системи за заштита од беспилотни летала, кои станаа еден од клучните елементи на современото војување.

Објавените договори доаѓаат во период кога Вашингтон сè погласно бара европските држави да преземат поголема одговорност за сопствената безбедност. Американскиот претседател Доналд Трамп повторно ја потенцираше потребата Европа значително да ги зголеми издвојувањата за одбрана и да го намали потпирањето врз американските воени капацитети.

Во рамки на самитот се очекува Трамп да има средба со турскиот претседател Реџеп Таип Ердоган, а според медиумските извештаи, една од темите ќе биде можноста Турција повторно да се приклучи на програмата за производство и набавка на борбените авиони Ф-35. Турција беше исклучена од програмата во 2019 година поради набавката на рускиот противвоздушен систем С-400.

Генералниот секретар на НАТО оцени дека европските членки во последните години значително ги зголемиле буџетите за одбрана. Според него, само во 2025 година европските сојузници и Канада издвоиле околу 90 милијарди долари повеќе во споредба со претходната година, а вкупните средства за одбрана надминале 570 милијарди долари.

Покрај јакнењето на одбранбените капацитети, Украина останува една од централните теми на самитот. Се очекува лидерите да ја потврдат континуираната поддршка за Киев и да најават воена помош во вредност од околу 70 милијарди евра за 2026 година.

Самитот во Анкара се одржува во услови на зголемени безбедносни предизвици, продолжување на војната во Украина и промени во стратегијата на НАТО, со кои европските членки постепено преземаат поголема улога во одбраната на континентот.