Астрономите ја снимија најмладата планета во вселената

Џинот Elias 2-24 b има само неколку стотици илјади години, тежи како пет Јупитери и директно ги побива досегашните пресметки за развојот на вселенските тела.

Меѓународен тим астрономи, користејќи ги телескопот „Џејмс Веб“ и опсерваторијата АЛМА, го снимија досега најмладиот потврден протопланетарен џин, именуван како Elias 2-24 b. Телото е старо само неколку стотици илјади години и сè уште акумулира гас од околниот диск. Наодот отвора сериозни сомнежи околу општоприфатените научни модели за брзината со која се формираат гасовитите планети.

Планетата се наоѓа во ѕвезденото јато Змијоносец (Ophiuchus), на оддалеченост од приближно 440 светлосни години од Земјата. Нејзината матична ѕвезда, Elias 2-24, е стара помалку од еден милион години. Научниците со децении сметаа дека гасовитите џинови бараат милиони години стабилно таложење на материјал за да ја достигнат својата финална големина, но ова новороденче покажува сосема поинаков тек на настаните.

Инфрацрвената камера на вселенскиот телескоп „Џејмс Веб“ регистрираше светлински потпис што укажува на температура од околу илјада степени Целзиусови. Топлината не доаѓа од внатрешна фузија, туку од силата на ударите додека околниот материјал паѓа врз површината на планетата. Научниците пресметаа дека масата на Elias 2-24 b веќе изнесува меѓу три и пет пати повеќе од масата на Јупитер. Околу неа постои сопствен минијатурен диск од прашина од кој во иднина можат да настанат природни сателити.

Мрежата радиотелескопи АЛМА во пустината Атакама во Чиле ги дополни овие наоди преку анализа на гасовитите прстени околу младата ѕвезда. На растојание што е за педесет проценти поголемо од оддалеченоста на Плутон од нашето Сонце, телескопите забележаа празен простор со исчистена прашина. Таа празнина точно одговара на патеката по која се движи новата планета додека ја собира целата околна маса.

Брзината со која Elias 2-24 b ја натрупала својата маса ги доведува во прашање стандардните теории за акреција на јадрото. Традиционалната претпоставка гласи дека првин се формира цврсто карпесто јадро, по што полека се привлекува гасот. Кај ова тело процесот завршил со екстремна брзина, што укажува на можноста за директен колапс на гасовитиот облак под сопствената гравитација. Истражувачкиот тим најави нови набљудувања за да утврди дали овој случај е редок инцидент или вообичаен пат за џиновските планети.

е-Трн да боцка во твојот инбокс