Во 1960 година, австриско-американскиот физичар Хајнц фон Ферстер и неговиот тим објавија математичка формула во списанието „Сајенс“ која го пресмета крајот на човештвото за петок, 13 ноември 2026 година. Проекцијата предвидуваше дека до овој датум светската популација ќе достигне бесконечна вредност и ќе се „згмечи“ самата себе. Наместо апокалипса, реалните демографски податоци покажуваат значително забавување на растот, а Обединетите нации (ОН) очекуваат стабилизација на околу 10,3 милијарди жители во 2080-тите години.
Студијата со наслов „Судниот ден: петок, 13 ноември 2026 година“ беше објавена пред 66 години во реномираното научно списание „Сајенс“. Истражувачкиот тим на фон Ферстер ги анализирал историските податоци за бројот на луѓе на Земјата во текот на претходните два милениума и врз нив поставил крива на раст.
Според нивната пресметка, доколку тогашната стапка на пораст останела непроменета во иднина, математичката функција би достигнала бесконечност токму во ноември 2026 година. Авторите намерно го избрале петок 13 за да го насочат светското внимание кон проблемот со пренаселеноста, тема што предизвикувала жестоки дебати во шеесеттите години на минатиот век.
Пресметката на истражувачите се совпаѓала со реалните бројки сè до почетокот на деведесеттите години. По тој период, глобалниот раст на населението нагло успори.
Првичниот скок на популацијата се должел на намалената стапка на смртност, но подоцна семејствата ширум светот почнале да имаат помалку деца. Најбрзиот годишен раст е регистриран во 1963 година, кога изнесувал повеќе од два проценти. До 2020 година, оваа стапка падна под еден процент годишно.
Според проценките на Обединетите нации (ОН), бројот на луѓе на Земјата ќе го достигне својот максимум во средината на 2080-тите години на ниво од околу 10,3 милијарди жители. По тој врв, светската популација ќе започне бавно да се намалува.
Ова не е прв пат пресметки или предвидувања да најавуваат крај на светот. Во 1910 година избувнала паника поради Халеевата Комета и предупредувањата за отровни гасови во нејзината опашка, што трговците го искористиле за продажба на гас-маски и заштитни чадори. Подоцна следеа најавите за Судниот ден на 21 мај 2011 година од американски радио-проповедник, како и толкувањата за крајот на циклусот на календарот на Маите на 21 декември 2012 година.
Слична грешка направи и научната студија „Границите на растот“ од 1972 година, која предупреди на брзо исцрпување на клучните суровини. Наместо недостиг, човештвото разви нови извори и технолошки решенија, при што голем дел од суровините станаа поевтини. Сите вакви прогнози паѓаат на истата точка – тие само ги проектираат минатите трендови во иднината, занемарувајќи ја способноста на луѓето да се прилагодат на проблемите.
