Преговорите меѓу Русија и Украина во Абу Даби завршија без значаен напредок, додека воените дејства продолжија и за време на дипломатските разговори. Иако двете страни договорија нова размена на заробеници, клучните прашања за териториите и безбедносните гаранции остануваат нерешени.

Ова го оценува Петар Ивиќ од иницијативата „Пупин“ во разговор за „Еуроњуз Србија“, посочувајќи дека и оваа рунда покажала колку се оддалечени позициите на Москва и Киев. Според него, главниот проблем е различниот редослед по кој двете страни сакаат да ги решаваат спорните прашања.

Украина и европските партнери најпрво бараат прекин на огнот, по што би следувале разговори за териториите, воените репарации и безбедносните гаранции. Русија, пак, инсистира прво да се решат овие прашања, а дури потоа да престанат воените дејства.

„Добро е што разговорите се одржаа, но очигледно е дека и овојпат, освен договорената размена на заробеници, немаше суштински пробив“, оценува Ивиќ.

Вашингтон се обидува да ги приближи Москва и Киев

Во меѓувреме, се најавува патување на американските преговарачи Џаред Кушнер и Стив Виткоф во Москва, а потоа и во Киев. Ивиќ го опишува овој пристап како класична „шатл-дипломатија“, односно пренесување пораки и предлози меѓу страните кои поради спротивставените позиции тешко можат директно да постигнат договор.

Тој не очекува брз пресврт, но смета дека до крајот на годината би можел да се отвори простор за посериозен дипломатски напредок.

Како еден од факторите го посочува и политичкиот притисок врз американскиот претседател Доналд Трамп, кој би можел да се засили откако новиот состав на Конгресот ќе ја преземе функцијата на 3 јануари 2027 година.

Според Ивиќ, преостанува ограничен временски период во кој би можело да се постигне договор. Како позитивни сигнали ги наведува договорената размена на заробеници и претходните локални прекини на огнот од хуманитарни причини, во кои директно учествувала и првата дама на САД.

Сепак, тој предупредува дека разликите меѓу двете страни остануваат премногу големи за оптимистички прогнози.

Донбас е најголемата пречка: Русија бара територии што не успеала да ги освои

Едно од најтешките прашања во преговорите е иднината на Донбас, особено деловите што руските сили не успеале да ги стават под своја контрола во текот на четирите години војна. Станува збор за стратешки важна област во која се наоѓаат и градовите Краматорск и Словјанск.

Според Ивиќ, руската страна бара Украина да се повлече од преостанатите делови на Донбас, што би значело напуштање на силно утврдени воени позиции и територии од големо стратешко значење. Украина, од друга страна, нема причина лесно да се откаже од овие позиции, особено затоа што руските сили со години не успеваат да воспостават целосна контрола врз нив.

„Зошто би отстапиле територија со толкаво тактичко значење, кога Русија веќе четврта година по ред не успева да ја преземе контролата врз тоа подрачје? Се поставува стратешкото прашање: зошто да му се предаде тој дел од територијата на агресорот кога очигледно има огромни тешкотии да го освои?“, прашува Ивиќ.

Токму територијалните барања и безбедносните гаранции остануваат најголемите пречки за договор. Иако новата размена на заробеници покажува дека постојат канали за комуникација, засега нема индикации дека Москва и Киев се подготвени да ги променат своите основни позиции.