Скриени трошоци, претплати што тешко се откажуваат, лажни известувања дека производот речиси е распродаден и интернет-платформи што намерно го задржуваат вниманието на корисниците. Европската унија предлага нови правила со кои сака да стави крај на дел од овие практики.
Европската комисија на 11 ноември го претстави предлогот за Закон за дигитална правичност, чија цел е подобра заштита на потрошувачите при користење интернет-продавници, социјални мрежи и дигитални услуги.
Според Евроњуз, предлогот е дел од пошироката реформа на европските правила за заштита на потрошувачите.
Полесно откажување на претплатите
Една од најзначајните промени се однесува на дигиталните претплати.
Многу корисници се соочуваат со ситуации во кои бесплатното пробно користење на некоја услуга автоматски преминува во платена претплата, без доволно јасно предупредување.
Со предложените правила, компаниите би морале навремено да ги информираат корисниците пред истекот на бесплатниот период, а продолжувањето на одредени претплати би барало нивна свесна одлука.
Предвидени се и поедноставни процедури за откажување на дигиталните договори.
Корисниците би добиле и право на контакт со вистински претставник на корисничката поддршка, наместо да бидат ограничени само на разговор со автоматизирани четботови.
Лажните попусти и притисокот врз купувачите
Европската комисија сака да ги ограничи и таканаречените манипулативни дизајни, односно начини на прикажување информации што ги наведуваат потрошувачите на одлуки што инаку можеби не би ги донеле.
Таков пример се пораките дека останале само два производи на залиха, иако информацијата не е точна.
Новите правила предвидуваат поголема транспарентност при прикажувањето на цените, особено кај динамичкото формирање цени за билети за концерти, спортски и културни настани.
Во одредени случаи платформите би морале јасно да ја прикажуваат моменталната и максималната можна цена.
Можност за исклучување на бескрајното скролање
Предлогот опфаќа и механизми со кои социјалните мрежи и дигиталните платформи го задржуваат вниманието на корисниците.
Се предвидува можност за исклучување одредени функции што поттикнуваат прекумерно користење, како бескрајното скролање и автоматското пуштање видеа.
Посебно внимание се посветува на децата и младите, со ограничувања на практиките што ги поттикнуваат на прекумерно трошење во видеоигри.
Новите правила би опфатиле и поголема транспарентност на рекламните содржини што ги објавуваат инфлуенсерите.
Казни до шест проценти од глобалниот промет
Паралелно со новиот закон, Европската комисија предложи и измени на механизмите за соработка меѓу институциите за заштита на потрошувачите.
Со нив Брисел би добил посилни овластувања за истражување големи прекугранични прекршувања.
Во одредени случаи компаниите би можеле да бидат казнети со износ до шест проценти од нивниот годишен глобален промет.
Според проценките на Европската комисија, предложените мерки би можеле да им заштедат на потрошувачите околу 13,7 милијарди евра годишно, вклучително и преку намалување на финансиските загуби и изгубеното време.
Сепак, новите правила сè уште не се во сила. Предлогот треба да го разгледаат Европскиот парламент и земјите членки, а конечната содржина ќе зависи од законодавната постапка.
