Глобално истражување на научници од проектот „Bat1K“, објавено во списанието „Nature“, открива дека специфичните генетски адаптации кај лилјаците можат да послужат како директен модел за развој на нови терапии против рак и заразни болести кај луѓето. Со анализа на геноми од 103 видови и фосилни остатоци, истражувачкиот тим утврди дека овие летачки цицачи развиле уникатна имунолошка толеранција уште пред 65 милиони години, овозможувајќи им долг животен век и отпорност кон патогени.
Лилјаците во природата функционираат како природни резервоари на вируси опасни по човечкиот живот, меѓу кои се ебола, марбург и нипа, но самите речиси никогаш не развиваат клиничка слика. Меѓународен конзорциум од над 130 истражувачи изолираше ткива и ДНК брисеви од диви колонии со цел да дешифрира како нивниот имунолошки систем ги неутрализира воспалителните процеси пред да настане оштетување на органите.
Генетските секвенци покажуваат адаптација што истовремено го контролира воспалението и го спречува неконтролираното оштетување на клетките. За разлика од човечкиот организам, каде агресивниот имунолошки одговор често предизвикува фатални компликации, лилјаците одржуваат рамнотежа меѓу присуството на патогенот и сопствената клеточна заштита.
Еволутивниот биолог Ариадна Моралес посочува дека податоците добиени од секвенционирањето отвораат директен пат за медицински истражувања кај луѓето. Лилјаците живеат исклучително долго во споредба со нивната телесна маса, при што стапката на малигни заболувања кај нив е минимална.
„Со генетските информации што ги наоѓаме кај лилјаците, може да се развиваат терапии поврзани со зоонози, а тие можат да послужат и како модели за развој на третмани за рак“, изјави Моралес.
Истражувачите сега ги изолираат конкретните сегменти од ДНК задолжени за поправка на оштетувањата на клетките. Овие механизми го намалуваат ризикот од мутации што вообичаено водат кон карцином.
Новата анализа го менува досегашното научно разбирање за еволутивното стебло на цицачите. Наодите покажуваат дека првите предци на денешните лилјаци се појавиле на тлото на Европа пред околу 65 милиони години, по што се рашириле кон Африка, Азија, Америка и Австралија, а не обратно како што претходно се претпоставуваше.
Сара Олсон од организацијата за заштита на дивиот свет „Wildlife Conservation Society“ објаснува дека ехолокацијата и способноста за летање се развиле речиси истовремено со појавата на овие животни. Добиената база на податоци претставува основа за натамошно проучување на генетските кодови кои го одржуваат нивното здравје.
Речиси половина од познатите 1.500 видови лилјаци бележат пад на популацијата или имаат непознат статус, додека 18 проценти се директно загрозени според Меѓународната унија за зачувување на природата. Климатските промени, уништувањето на природните живеалишта и габичната инфекција позната како синдром на бел нос во Северна Америка уништија милиони единки.
Биологот Лилијана Давалос предупредува дека женките раѓаат само едно до две младенчиња годишно, што го прави нивното закрепнување бавно при надворешни шокови. Загубата на овие животни значи директен ризик за земјоделството и контролата на штетници, но истовремено претставува и губење на биолошки модели од кои зависи развојот на хуманата медицина.
