Европа уште во мај влегува во температури што до неодамна се врзуваа за сред лето. Делови од континентот викендов се подготвуваат за исклучително високи температури, а експертите предупредуваат дека ова веќе не е само „необично топол период“, туку знак на нова климатска реалност за која градовите, болниците, јавниот превоз и домовите не се доволно подготвени.

Најжешко се очекува да биде на Пиринејскиот Полуостров. Шпанската метеоролошка агенција предупредува на „исклучително високи температури за овој период од годината“, со 34 степени во главните долини и до 38 степени во долините Гвадијана и Гвадалкивир. Во делови од Шпанија се очекуваат и тропски ноќи, кога температурата не паѓа под 20 степени, што дополнително го зголемува ризикот за здравјето.

Жешкиот бран нема да ја заобиколи ниту северна Европа. Во Англија се очекуваат температури до 30 степени во сабота, 32 во недела, а во понеделник јужна Англија и Мидлендс може да стигнат до 33 степени. Британските метеоролози предупредуваат дека може да биде соборен мајскиот и пролетниот температурен рекорд во земјата.

Европа не е подготвена за лето во мај

Во Германија се очекуваат температури околу 30 степени, во Париз до 33, во Рим околу 31, а во Лисабон над 30 степени. Тоа се бројки што не се само непријатни за прошетка или туристички план, туку сериозен тест за урбаните системи што сè уште функционираат како пролетта да е предвидлива и умерена.

Експертите предупредуваат дека европските градови се „калибрирани за стар календар“. Тоа значи дека инфраструктурата, болниците, училиштата, јавниот превоз и системите за заштита сè уште се поставени како екстремните жештини да доаѓаат во јули и август, а не уште во мај. Но климатската реалност се поместува побрзо од градските политики.

Кој град најдобро ќе ја издржи жештината?

Најподготвени нема да бидат нужно најбогатите градови, туку оние што жештината веќе ја третираат како јавноздравствена закана, а не како обична временска прогноза. Атина, Барселона и Севиља веќе развиваат системи за заштита од екстремни температури, од климатски засолништа до посебни градски стратегии за топлотни бранови.

Во Шпанија, на пример, климатските засолништа стануваат дел од урбаната заштита. Во Барселона има стотици простори како библиотеки, музеи, спортски центри и трговски центри каде граѓаните можат да се засолнат од жештината, со пристап до климатизиран простор, седење и вода. Таквите места се особено важни за постари лица, деца, бебиња и луѓе со здравствени проблеми.

Жештината веќе не е само временска приказна

Минатогодишните топлотни бранови во Европа веќе покажаа колку опасна може да биде жештината. Истражувања за европските градови проценуваат дека климатските промени биле одговорни за голем дел од смртните случаи поврзани со топлина минатото лето, бидејќи ги зголемиле температурите за неколку степени. Најпогодени биле земји како Романија, Бугарија, Грција и Кипар.

Затоа прашањето повеќе не е дали Европа ќе има жешки лета, туку дали европските градови ќе успеат да преживеат жешки пролети. Затоа што кога 38 степени пристигнуваат во мај, проблемот не е само во термометарот. Проблемот е во градовите што сè уште се градени за клима што веќе не постои.