Џаред Кушнер, зетот на американскиот претседател Доналд Трамп и еден од главните американски преговарачи за завршување на војната во Украина, претстави пет цели за воспоставување нова европска безбедносна рамка. Тој порача дека ниту една држава не смее да одлучува во кои сојузи ќе членува друга држава, што е особено важно поради противењето на Русија за членството на Украина во НАТО.
Кушнер го претстави предлогот вчера, во пресрет на новата рунда преговори меѓу Украина, Русија и САД, закажана за 10 и 11 ноември во Абу Даби. Американската администрација сака да воспостави долгорочни безбедносни механизми што би ја намалиле можноста за нови судири во Европа, пишува „Киев пост“.
Пет цели на американскиот предлог
Кушнер на социјалната мрежа Икс објави пет главни цели на идната безбедносна рамка. Тие опфаќаат редовни консултации за безбедносни прашања, сигурни канали за комуникација во време на кризи, поголема транспарентност на воените активности, меѓусебни мерки за намалување на ризикот од ескалација и трајна рамка за европска безбедност и стабилност.
„Нашата цел е да развиеме практични механизми што ги земаат предвид безбедносните грижи на сите страни, го намалуваат ризикот од идни судири и создаваат постабилна и попредвидлива безбедносна средина“, напиша Кушнер.
Според него, Европа и Русија повеќе од три децении не успеале да воспостават одржливи безбедносни односи, а руската инвазија врз Украина дополнително го отежнала тој процес.
Русија не би можела да одлучува за членството на Украина во НАТО
Еден од клучните делови на предлогот на Кушнер се однесува на правото на државите самостојно да одлучуваат за сопствената безбедност и меѓународните сојузи. „Секоја држава ќе ги задржи надлежностите за сопствената безбедност и сојузништвата, а ниту една држава нема да има право на вето врз суверените одлуки на друга држава“, порача Кушнер.
Ова е особено важно за Украина, бидејќи Русија со години бара Киев да се откаже од членството во НАТО. Москва го постави ограничувањето на украинските безбедносни и воени врски со Западот како едно од клучните барања во преговорите. Кушнер нагласи и дека НАТО ќе остане темел на колективната одбрана на Европа. Новата безбедносна рамка треба да ги надополни постојните институции, а не да ги замени.
Во преговорите ќе биде вклучена и Русија
Американскиот преговарач најави продолжување на консултациите со Украина, НАТО, Европската Унија и европските партнери во рамките на дипломатските разговори што се водат под името „Шел беј“.
„Ќе ја вклучиме и Русија во рамките на мировните преговори“, напиша Кушнер.
Според него, Вашингтон ќе продолжи да се консултира со европските влади во текот на целиот процес. Доколку преговорите напредуваат, постои можност разговорите да се прошират и да вклучат поголем број држави.
Нови преговори на 10 и 11 ноември
Американскиот специјален пратеник Стив Виткоф на почетокот на неделата најави дека претставници на Украина, Русија и САД ќе се сретнат во Абу Даби на 10 и 11 ноември. Тие ќе разговараат за безбедносните гаранции по завршувањето на војната, намалувањето на тензиите, хуманитарните прашања и следните чекори кон можен мировен договор.
Подготовките за средбата вклучуваат и разговори на американските преговарачи со европските сојузници во Брисел, каде што се разгледуваат безбедносните гаранции за Украина и нејзината повоена обнова.
Зеленски бара цврсти безбедносни гаранции
Објавата на Кушнер следуваше по 90-минутниот разговор што украинскиот претседател Володимир Зеленски го одржа во средата со него и со Виткоф. Зеленски порача дека Украина веќе му ги доставила своите предлози на Вашингтон и дека безбедносните гаранции по војната мора да бидат цврсти и применливи.
Украинскиот претседател побара и дополнителни ракети-пресретнувачи за системите за противвоздушна одбрана „Патриот“, со цел украинските градови да бидат заштитени од продолжувањето на руските напади.
И покрај новиот американски предлог, засега не е познато како би можел да се постигне договор што истовремено ќе ги задоволи руските барања и ќе го зачува правото на Украина самостојно да одлучува за својата безбедност и сојузништвата. Договор за новата европска безбедносна рамка сè уште нема.
