Почетокот на летната сезона и големиот број туристи на плажите повторно го отворија прашањето за безбедноста во случај на земјотрес во крајбрежни подрачја.

Земјотресите што се случуваат под морето или во близина на брегот можат да бидат особено опасни, не само поради тресењето на тлото, туку и поради можноста да предизвикаат цунами.

Затоа најважното правило е едноставно: ако почувствувате силен или подолготраен земјотрес додека сте на плажа или во море, не чекајте официјално предупредување – веднаш оддалечете се од брегот.

Ако сте во плитко или блиску до брегот

Доколку земјотресот ве затекне во плитка вода или во близина на плажа, веднаш излезете од морето.

Потоа тргнете што подалеку од брегот и движете се кон повисок терен или кон внатрешноста.

Не се задржувајте за да фотографирате, да ги собирате работите или да гледате што ќе се случи. Во случај на цунами, првите минути можат да бидат пресудни.

Ако сте на плажа

Ако сте на плажа и почувствувате силен земјотрес, веднаш напуштете ја обалата.

Не чекајте сирени, пораки или официјални известувања, бидејќи земјотресот во крајбрежна зона може да биде првиот и единствен природен знак за опасност од цунами.

Движете се кон повисоко место, подалеку од море, и не се враќајте на плажа додека надлежните служби не потврдат дека е безбедно.

Ако сте на пловило

Доколку сте на пловило далеку од брегот, отвореното море во одредени случаи може да биде побезбедно од приближување кон пристаниште или обала.

Посадата треба да ги следи упатствата на надлежните служби. Ако условите дозволуваат, поголемите пловила најчесто се насочуваат кон подлабоки води, додека приближувањето до пристаниште за време на цунами може да биде опасно поради силни струи и нагло движење на водата.

Природни знаци што не смеете да ги игнорирате

Постојат три знаци што можат да укажуваат на опасност од цунами:

силен или долг земјотрес;

нагло повлекување или невообичаено подигање на морето;

силна татнеж или бучава што доаѓа од правец на морето.

Ако забележите кој било од овие знаци, веднаш тргнете кон повисок терен. Не чекајте потврда, бидејќи цунами може да пристигне за неколку минути.

Зошто најсилните земјотреси често се случуваат под океаните?

Голем дел од најсилните земјотреси во светот се случуваат на границите на тектонските плочи, кои често се наоѓаат под океаните.

Кога една тектонска плоча се подвлекува под друга, може да дојде до големо поместување на морското дно. Тоа поместување ја турка водената маса над него и може да создаде цунами.

Во отворен океан, овие бранови понекогаш се речиси незабележливи, но кога ќе се приближат до брегот, нивната висина и сила можат драматично да се зголемат.

Важно е да се знае дека цунамито не е секогаш еден бран. Тоа може да биде серија од повеќе бранови, кои траат со часови, а првиот бран не мора да биде најсилен.

Што се случува на брегот при земјотрес?

Дури и ако не дојде до цунами, земјотресите во крајбрежни зони можат да предизвикаат опасни појави како нагло повлекување на морето, силни повратни струи, нестабилно и разбранувано море, како и оштетување или уривање на делови од брегот.

Овие појави се особено опасни за туристи и капачи, бидејќи можат да се случат брзо и без јасно предупредување.

Најважното правило

Во случај на земјотрес на плажа или во близина на море, најопасната грешка е да останете покрај водата и да чекате што ќе се случи.

Не се враќајте по пешкири, телефони или лични работи. Не снимајте го морето ако почне да се повлекува. Не останувајте на обалата од љубопитност.

Најважно е веднаш да се оддалечите од брегот и да се движите кон повисок терен.

Во вакви ситуации брзата реакција може да направи разлика меѓу безбедност и опасност.