Еволуцијата е неспорен факт во живиот свет, но дури и самата теорија за нејзиното функционирање постојано се развива. Во последно време, една вековна и одамна дискредитирана научна идеја доживува силно враќање на голема врата. Оваа концепција им помага на биолозите да ги објаснат оние појави кои според стандардните модели се сметаа за физички невозможни.
Станува збор за ламаркизмот, хипотеза предложена од францускиот биолог Жан-Батист Ламарк уште во 1809 година. Оваа теорија тврди дека родителите можат да стекнат или да подобрат одредени карактеристики во текот на својот живот како директен одговор на средината. Овие новостекнати особини потоа се пренесуваат на следните генерации за подобро справување со истите животни предизвици.
Иако Чарлс Дарвин подоцна ја понуди природната селекција како примарно објаснување, Ламарковите идеи никогаш не беа целосно погрешни. Денешните лабораториски експерименти врз микроскопски црви покажуваат дека при изложеност на стрес, организмот произведува специфични молекули на РНК. Овие заштитни молекули директно се пренесуваат на потомството, овозможувајќи му уште од раѓање подобро да се справува со опасностите.
Слични феномени веќе се забележани кај стотици различни видови, почнувајќи од зајакнувањето на оризот при студови, па сè до китовите убијци. Кога мајките китови ќе совладаат нови техники за лов, нивното потомство веднаш ги усвојува тие вештини. Ова пренесување на наученото однесување претставува уште еден чист облик на ламаркизам во практиката.
Ова не значи дека Дарвиновата теорија е погрешна, туку дека природната селекција функционира рамо до рамо со овој втор процес. Стекнувањето на корисни карактеристики ги зголемува шансите за преживување, што значи дека самата природна селекција го фаворизира овој механизам. Всушност, двете теории одлично се надополнуваат и заедно даваат комплетна слика за еволуцијата.
Вклучувањето на оваа нова димензија нуди огромни можности за напредок во земјоделството, медицината и заштитата на животната средина. Научниците веќе ги изложуваат коралите на повисоки температури за да развијат заштитни епигенетски механизми против климатските промени. По повеќе од два века, дојдено е времето за конечно прифаќање и интегрирање на ламаркизмот во модерната наука.
