Американецот претседател Доналд Трамп потпиша две нови извршни уредби со кои се заоструваат правилата за стекнување американско државјанство по раѓање. Новите мерки првенствено го таргетираат таканаречениот породилен туризам, односно праксата каде странски трудници патуваат во САД за нивните деца автоматски да добијат пасош. Со ова Белата куќа започнува нова правна битка за ограничување на правото загарантирано со американскиот Устав.
Со потпишувањето на новите уредби во Овалната соба, администрацијата на Трамп изрично забрани издавање визи на лица чија примарна цел е раѓање дете на американска почва. Советникот во Белата куќа, Стивен Милер, изјави дека со оваа одлука ниту едно лице во светот повеќе нема да може да добие виза за оваа намена.
Според проценките на Центарот за имиграциски студии, меѓу 20.000 и 25.000 мајки годишно доаѓале во САД за оваа намена во периодот меѓу 2016 и 2017 година. За споредба, во САД во 2025 година се родени вкупно 3,6 милиони деца.
Овој потег доаѓа откако Врховниот суд на САД на 30 јуни го отфрли претходниот обид на Трамп за целосно укинување на ова право, оценувајќи го како неуставно. По одлуката на судот, Трамп побара од Конгресот да донесе соодветен закон, но на крајот се одлучи за извршни уредби.
Белата куќа тврди дека новата директива е усогласена со пресудата на Врховниот суд бидејќи само ги проширува категориските исклучоци. Според нивното толкување, лицата кои доаѓаат исклучиво за породилен туризам не спаѓаат под заштитата на 14-тиот амандман од американскиот Устав.
Покрај мерките против породилниот туризам, новите извршни уредби ги ограничуваат правата за стекнување државјанство и за децата родени од странски дипломатски службеници во САД, како и за децата на лица класифицирани како странски непријатели.
Правните експерти очекуваат дека и овие нови уредби брзо ќе се соочат со тужби пред американските сојузни судови. Иако сојузните регулативи уште од 2020 година забрануваат користење туристички визи за добивање државјанство, новите уредби дополнително го стеснуваат просторот за какви било исклучоци.
