Американскиот претседател Доналд Трамп воведе царини до 100% за увоз на дронови и нивни компоненти, во обид да го зајакне домашното производство на технологија што стана клучна за модерното војување.
Според одлуката, највисоките царини ќе важат за дел од увезените дронови и опрема, додека производителите од Европската Унија и Велика Британија ќе имаат пониски стапки.
ЕУ со царина од 15%, Британија со 10%
Европските производители ја избегнаа најстрогата царинска категорија. Дроновите и опремата од Европската Унија ќе се царинат со стапка од 15%, додека британските производители ќе плаќаат 10%.
Вашингтон ја правда мерката со аргумент дека САД повеќе не можат да зависат од странски фабрики за технологија што има сè поголема улога на бојното поле.
Трамп ја воведе мерката преку членот 232, односно одредбата за национална безбедност што претходно се користеше и за челик, алуминиум, бакар, автомобили и фармацевтски производи.
Највисоката стапка важи за поголеми и понапредни дронови
Царината од 100% се однесува на дронови што тежат повеќе од 25 килограми при полетување или имаат термални камери, како и на нивните станици за полнење и одредени критични компоненти.
Помалите и помалку напредни модели, како и други делови, ќе бидат опфатени со царина од 25%.
Покрај Европската Унија, стапката од 15% ќе важи и за Јапонија, Јужна Кореја, Швајцарија, Лихтенштајн и Тајван. Велика Британија останува единствена со најниска стапка од 10%.
Пониската царина доаѓа со строг услов
Иако ЕУ и Британија добиваат поповолен третман, условите за тоа се строги.
За еден дрон да ја добие пониската царинска стапка, неговиот хардвер, софтвер и технологија мора во значителна мера да потекнуваат од тие земји или од САД.
Тоа може да биде сериозен предизвик за европските производители, бидејќи моторите, батериите, камерите и контролерите за лет често се набавуваат од кинески добавувачи, кои доминираат во глобалното производство.
Ако дронот не го исполни условот, нема само да ја изгуби повластената стапка, туку ќе влезе во категорија со царина од 25% или 100%, во зависност од големината и способностите.
Европските компании под притисок
Европската индустрија за дронови е еден од најбрзорастечките делови на технолошкиот сектор, а американскиот пазар е меѓу најпосакуваните за извоз.
Меѓу најизложените компании е француската Parrot, чија серија ANAFI е сертифицирана според американските правила за одбранбени набавки и важи за една од главните некинески опции за западните полициски и безбедносни служби.
Германската Quantum Systems, вреднувана над една милијарда евра, продава извидувачки летала на американски клиенти, додека португалската Tekever, вредна над 1,1 милијарда евра, го проширува присуството во САД.
За дел од компаниите, штетата може да биде ограничена. Quantum Systems веќе има производствени капацитети во САД, а повеќе европски фирми градат или планираат американско производство за да ги исполнат правилата што фаворизираат домашни добавувачи.
Дел од пошироко воено преструктурирање
Царините за дронови се дел од поширок пакет одбранбени мерки што се движат паралелно.
Истиот ден, Трамп потпишал меморандум со кој се наложува изградба на петто поморско бродоградилиште, прво по повеќе од 80 години, со цел проширување на капацитетите за поправка на подморници и носачи на авиони.
Во планот се вклучени и нов центар за поправка на компоненти и реорганизација на Naval Sea Systems Command.
Наредбата, според текстот, предвидува и морнарицата да се откаже од електромагнетните катапулти на најновите носачи на авиони и да се врати на парни системи.
Зад мерката стои и проблем со снабдување
Во позадина на мерките стои и прашањето за снабдување со воена опрема и муниција.
Американски медиуми објавија дека Трамп наводно имал остар разговор со секретарот за одбрана Пит Хегсет поради намалени залихи на муниција, откако претходни извештаи сугерираа дека конфликтот со Иран потрошил значителен дел од американските резерви.
Овие информации не се независно потврдени, а Белата куќа ги негираше наводите. Трамп јавно тврдеше дека нема недостиг и дека медиумските објави се неточни.
Предложениот американски одбранбен буџет за следната година изнесува околу 1,5 трилиони долари, односно приближно 1,3 трилиони евра.
