Фудбалскиот натпревар меѓу Хајдук од Сплит и холандски Ајакс, одигран во четвртокот, 15 октомври, остана во сенка на сериозни антисемитски и нацистички испади на дел од навивачите на хрватскиот клуб. Снимките од улиците на Сплит предизвикаа меѓународен скандал и реакции во повеќе европски земји.
За време на организираната навивачка поворка кон стадионот „Пољуд“, дел од припадниците на Торцида извикувале пароли со кои се величаат Адолф Хитлер, нацистичките концентрациони логори и усташкото движење.
Меѓу скандирањата биле „Аушвиц, Аушвиц“, „Стани, Адолфе“, „Гази ги Евреите“ и „Ајде, усташи“. На чело на поворката се движел автомобил со мртовечки ковчег поставен на покривот, на кој било испишано името на Ајакс.
Снимките од Сплит предизвикаа меѓународни реакции
За инцидентите известуваа медиуми во Израел, Холандија, Германија и други европски земји, а особено внимание привлече отвореното величање на нацизмот и споменувањето на Аушвиц, логорот на смртта во кој биле убиени повеќе од еден милион луѓе, најголемиот дел Евреи.
Амбасадата на Израел во Хрватска ги осуди случувањата, оценувајќи дека станува збор за тежок антисемитски инцидент кој бара одлучна реакција од институциите.
„Длабоко сме шокирани од тешкиот антисемитски инцидент што вчера се случи во Сплит и најостро го осудуваме“, соопшти Амбасадата, повикувајќи ги надлежните да постапат.
Зошто навивачите на Ајакс биле цел на антисемитски навреди?
Антисемитските пораки биле насочени кон историската поврзаност на Ајакс со еврејската заедница во Амстердам.
Дел од навивачите на холандскиот клуб со децении користат еврејски симболи и називот „Супер Евреи“ како дел од својот навивачки идентитет. Иако мнозинството навивачи кои ја користат оваа симболика не се Евреи, клубот често е цел на антисемитски навреди.
Дополнително внимание во израелските медиуми предизвикал фактот што за Ајакс настапува израелскиот репрезентативец Оскар Глух.
Насилство на улиците, 57 приведени
Инцидентите не биле ограничени само на навивачката поворка. Во средата вечерта, во центарот на Сплит, дошло до масовни судири меѓу хрватски и холандски навивачи.
Според хрватските медиуми, во нередите учествувале околу 500 лица, а полицијата привела 57 луѓе. Двајца холандски навивачи побарале медицинска помош поради полесни повреди.
Сплитско-далматинската полиција потврди дека ги истражува и нацистичките скандирања, говорот на омраза и истакнувањето забранети симболи. Засега нема потврда колку лица се идентификувани конкретно поради овие испади.
Хајдук се извини, можни санкции од УЕФА
И самиот натпревар на „Пољуд“ бил одбележан со инциденти. Во 77. минута навивачите на Хајдук активирале голема количина пиротехника, поради што густиот чад го покрил теренот и натпреварот бил прекинат околу 12 минути.
Хајдук победил со 2:1, но по натпреварот јавно се извинил за однесувањето на дел од навивачите и за прекинот. Клубот се соочува со можни дисциплински санкции од УЕФА.
Извинувањето се однесувало на инцидентите на стадионот, додека полицијата одделно ги истражува антисемитските и нацистичките скандирања на улиците.
Случувањата во Сплит повторно го отворија прашањето за присуството на екстремно десничарски симболи, усташка реторика и антисемитизам во дел од навивачката култура на Балканот.
Наместо победата на Хајдук, во центарот на меѓународното внимание се најдоа скандирањата со кои се величаат некои од најтешките злосторства во европската историја.
