Шпанската автономна област Галисија започна најголема програма за превенција од шумски пожари, која користи вештачка интелигенција (AI), сателити и мрежа од надзорни камери за откривање пожари само неколку минути по нивното избувнување. Целта е да не се повтори катастрофалната сезона од 2025 година, кога во пожарите изгореа повеќе од 118.000 хектари земјиште.

Регионалната влада за проектот издвои 213 милиони евра, а покрај системите базирани на вештачка интелигенција, програмата опфаќа и нова апликација за управување со пожари, дополнителна опрема и нови инвестиции во противпожарните служби.

Повод за ваквата инвестиција беше рекордната сезона во 2025 година, кога пожарот во Лароуко, во покраината Оуренсе, стана најголемиот поединечен шумски пожар во историјата на Галисија.

Вештачката интелигенција препознава чад и топлински сигнали

Во срцето на новиот систем е вештачка интелигенција која анализира снимки од 241 надзорна камера поставена во високоризичните подрачја. Алгоритмите користат конволутивни невронски мрежи за препознавање на чад, топлински потписи и специфични шеми на бои и движења што укажуваат на пожар.

Кога системот ќе детектира можен пожар, автоматски испраќа предупредување до операторите, кои ја проверуваат дојавата пред да бидат испратени противпожарните екипи. Целта е времето од избувнување на пожарот до негово пријавување да се намали од неколку часа на само неколку минути, што значително ги зголемува шансите пожарот да биде локализиран уште во почетната фаза.

Новиот систем е интегриран во регионалната платформа Xeocode, а двегодишните тестирања покажале дека може да открие чад на растојание поголемо од 15 километри, а во поволни временски услови и до 25 километри.

Сателитите стануваат клучно оружје против пожарите

Галисија не е единствениот европски регион што инвестира во ваква технологија. По најразорната сезона на шумски пожари во историјата на Европската Унија во 2025 година, кога изгореа повеќе од 1,07 милиони хектари во 25 земји-членки, сè повеќе држави воведуваат автоматски системи за рано откривање пожари.

Најдалеку отиде Грција, која во националниот систем за заштита од пожари вклучи четири наносателити на германската компанија OroraTech. Сателитите двапати дневно ја скенираат територијата со термални сензори што можат да детектираат пожари со големина од само неколку метри.

Податоците за локацијата, големината и интензитетот на пожарите се обработуваат со помош на вештачка интелигенција и во реално време се испраќаат до националните центри за управување со интервенции. Алгоритмите истовремено ги елиминираат лажните аларми предизвикани од загреани карпи, соларни панели или индустриски објекти.

Слични системи постепено воведува и Португалија, додека сè повеќе земји во јужна Европа се потпираат на комбинација од сателити, камери и вештачка интелигенција за побрзо откривање на пожарите и намалување на штетите од сè поекстремните топлотни бранови.