Молекула на природен шеќер, која на Земјата се наоѓа во траги во малини и се користи во некои препарати за вештачко потемнување на кожата, е откриена во огромен облак од гас и прашина во близина на центарот на нашата галаксија – Млечниот Пат.
Станува збор за еритруроза, едноставен шеќер со четири атоми јаглерод, кој научниците го пронашле во меѓуѕвездениот простор. Откритието не значи дека постои „вселенска цивилизација што сака овошје“, туку покажува дека сложени органски соединенија важни за животот можат природно да се создаваат во суровите услови на вселената
Шеќер создаден во студената темнина на вселената
Научниците сметаат дека еритрурозата може да се создава преку хемиски реакции на микроскопски честички прашина што лебдат меѓу ѕвездите. Овие честички подоцна можат: да стигнат до планети, да бидат вградени во комети и астероиди, преку удари со површините на планети да донесат органски материјали.
Истражувањето го предводела д-р Изаскун Хименез-Сера од Центарот за астробиологија во Шпанија.
„Ова е првпат некој шеќер да биде откриен во меѓуѕвездениот простор и е важно бидејќи покажува дека ваквите молекули можеби се многу пораспространети отколку што претпоставувавме“, изјавила таа.
Откривање на молекула во облак близу центарот на галаксијата
Истражувачите го набљудувале облакот од гас и прашина познат како G+0.693-0.027, кој се наоѓа во близина на центарот на Млечниот Пат. За анализата користеле два шпански радио-телескопи. На почетокот научниците не очекувале големо откритие, бидејќи не пронашле траги од некои поедноставни шеќери со три атоми јаглерод. Но, потоа забележале специфичен сигнал кој одговара на еритруроза.
„На мое изненадување, ги видов сигналите“, рекла Хименез-Сера.
Како може да настане шеќер на температура од -250 степени?
Истражувањето, објавено во научното списание Nature Astronomy, покажува дека еритрурозата може да се создава кога две органски соединенија – гликолалдехид и етилен-гликол – се спојуваат на микроскопски зрнца космичка прашина. Овие реакции се случуваат и покрај екстремните услови, со температури околу минус 250 степени Целзиусови.
Тоа покажува дека основните хемиски состојки потребни за живот можат да се создаваат уште пред формирањето на планети.
Дали животот на Земјата има вселенско потекло?
Научниците веќе долго време истражуваат како едноставните органски молекули се појавиле на младата Земја. Претходни анализи на древни метеорити и примероци од астероидот Бену покажаа дека некои шеќери можеби пристигнале од вселената. Сепак, ова е првпат ваква молекула директно да биде пронајдена во меѓуѕвездениот медиум.
Еритрурозата е особено интересна бидејќи може да учествува во создавање на рибонуклеотиди – основни градбени елементи на РНК. Научниците сметаат дека РНК можеби била еден од првите носители на генетски информации пред појавата на ДНК како постабилен систем.
„Дожд“ од органски материи можел да помогне во создавањето живот
Истражувачите проценуваат дека во периодот познат како доцно тешко бомбардирање, кога Земјата била изложена на голем број удари од астероиди и комети, на нашата планета можеле да пристигнат милиони тони еритруроза и други органски соединенија.
„Мислам дека ваквиот дожд од органски материи бил клучен чекор. Овој материјал можел да придонесе за создавање на пребиотички супи во кои се синтетизирале првите биомолекули“, вели Хименез-Сера.
Од малината до Млечниот Пат – молекула што ја поврзува Земјата со вселената
Еритрурозата во мали количини се наоѓа во црвените малини, но нејзиното откривање во вселената има многу поголемо значење. Научниците сметаат дека ваквите откритија покажуваат дека „состојките за живот“ можеби не се ретки и дека хемијата неопходна за создавање биолошки системи може да започне уште во облаците од гас и прашина од кои се раѓаат ѕвездите и планетите.
Откритието додава ново парче во сложувалката за едно од најголемите прашања на човештвото: Дали животот на Земјата е уникатен феномен или природен резултат на космичката хемија?
