Амбициите на американскиот претседател Доналд Трамп за претстојната средба со кинескиот лидер Џипинг се намалени од најави за „голем историски договор“ до обид за стабилизирање на затегнатите односи меѓу двете најголеми светски сили.

Според анализата на „Politico“, Трамп во Пекинг пристигнува во позиција која е невообичаена за него, не како лидер што наметнува услови, туку како страна која бара соработка и конкретни отстапки, особено во врска со отворањето на Ормускиот теснец и намалување на трговските тензии.

Состанок со намалени очекувања

Белата куќа соопшти дека главните теми на разговор ќе бидат трговијата, фентанилот и војната во Иран – области во кои досегашната американска администрација не постигнала значаен напредок во договорите со Кина.

Иако Трамп претходно најавуваше „монументален состанок“, Пекинг не открива детали за агендата, додека кинеското Министерство за надворешни работи преку портпаролот Гуо Џиакун порача дека разговорите ќе се однесуваат на „важни прашања за кинеско-американските односи и светскиот мир“.

Од „голем договор“ до мали чекори

Експертите оценуваат дека состанокот повеќе наликува на обид за избегнување нова ескалација, отколку на преговори за голем пробив.

Поранешниот безбедносен советник Зак Купер оцени дека тимот на Трамп се наоѓа во тешка позиција, додека поранешната заменик-директорка за Кина во Стејт департментот, Хенриета Левин, смета дека Пекинг настапува со зголемено самодоверба, користејќи ги глобалните кризи како предност.

Фокус: трговија и Иран

Иако остануваат клучни теми како индустриските субвенции на Кина, военото присуство во Индо-Пацификот и нуклеарното проширување, се очекува тие да бидат ставени во втор план.

Главен приоритет ќе биде продолжување на трговското примирје постигнато во Јужна Кореја, кое ги замрзна царините и обезбеди продолжување на кинеската набавка на американски земјоделски производи, како соја.

Американскиот трговски претставник Џејмисон Грир изјави дека САД сакаат „стабилност и континуитет“ во трговските односи.

Притисок околу Иран

Една од најчувствителните точки ќе биде улогата на Кина во однос на Иран.

Вашингтон очекува Пекинг да изврши притисок врз Техеран за отворање на Ормускиот теснец, со оглед дека Кина е еден од најголемите купувачи на иранска нафта и одржува блиски политички и економски врски со иранските власти.

Но аналитичарите предупредуваат дека Кина нема силен мотив да брза со решавање на конфликтот, бидејќи американската воена ангажираност на Блискиот Исток индиректно ја намалува концентрацијата на САД во Индо-Пацификот.

Кон „ладен мир“ наместо ескалација

Поранешни американски функционери оценуваат дека и Вашингтон и Пекинг сè повеќе се движат кон модел на „управувано ривалство“, однос кој избегнува директен конфликт, но не носи ниту вистинско партнерство.

Експертите предупредуваат дека можни се само ограничени договори во области како авијација, енергија и земјоделство, вклучително и потенцијална кинеска набавка на авиони „Боинг“.

Технологија и вештачка интелигенција

Дополнително, на маса ќе бидат и разговори за развојот на вештачката интелигенција и нејзината употреба во воени системи.

САД и Кина делат загриженост за ризиците од автономно оружје, но истовремено водат интензивна технолошка трка во развојот на напредни AI системи.