Меѓународната агенција за енергија предупредува дека глобалните залихи на нафта се намалуваат со рекордно темпо поради нарушувањата во снабдувањето од Блискиот Исток и кризата околу Ормускиот Теснец.
Глобалните резерви на нафта се намалуваат со рекордно темпо и пазарот би можел да остане сериозно недоволно снабден со месеци, предупредува Меѓународната агенција за енергија. Според најновиот месечен извештај на агенцијата, војната поврзана со Иран и нарушениот проток низ Ормускиот Теснец создадоа еден од најголемите шокови во снабдувањето со нафта во поновата историја.
Регистрираните глобални залихи се намалувале со темпо од околу 4 милиони барели дневно во март и април, додека Меѓународната агенција за енергија координира ослободување итни резерви од големи економии како САД, Јапонија и Германија. Агенцијата оценува дека пазарот ќе остане „сериозно недоволно снабден“ до октомври, дури и ако конфликтот заврши следниот месец.
Клучната точка на кризата е Ормускиот Теснец, преку кој во нормални услови минува значаен дел од светската трговија со нафта и гас. Поради ограничениот проток низ теснецот, извозот од производителите од Персискиот Залив е силно погоден, а кумулативните загуби на пазарот надминале една милијарда барели.
„Дури и ако се најде решение за конфликтот, ќе бидат потребни недели и месеци за протокот низ Ормускиот Теснец да се врати во нормала“, изјави Торил Босони, шефица на одделот за пазари и индустрија за нафта во Меѓународната агенција за енергија. Според неа, колку подолго траат нарушувањата и колку побрзо се трошат резервите, толку поголем ќе биде притисокот врз цените.
Кризата веќе влијае и врз побарувачката. Меѓународната агенција за енергија ја намали прогнозата за светската потрошувачка на нафта, наведувајќи дека високите цени, послабиот економски раст и нарушувањата во транспортот ја намалуваат употребата на горива. Најпогодени се петрохемискиот сектор и авионскиот сообраќај, каде достапноста на суровини и гориво станува сè поограничена.
Меѓународните цени на нафтата остануваат нестабилни. Брентот претходно достигна ниво над 126 долари за барел, а потоа се повлече, но и понатаму останува далеку над нивото од почетокот на годината. Ваквата нестабилност директно се прелева врз транспортот, индустријата, цените на горивата и инфлацијата.
Во март, земјите членки на Меѓународната агенција за енергија се согласија да ослободат рекордни 400 милиони барели од стратешките резерви, како обид да се ублажи ударот врз пазарот. Дел од недостигот се покрива и со зголемени испораки од Атлантскиот басен, предводени од САД, Бразил, Канада и други производители, кон најпогодените пазари во Азија.
Сепак, агенцијата предупредува дека овие мерки не се доволни за брза стабилизација. Ако нарушувањата продолжат, светот ќе остане зависен од резерви што веќе се трошат со рекордно темпо, а секое ново заострување во Ормускиот Теснец може дополнително да ги зголеми цените и притисокот врз глобалната економија.
