Масивниот подводен вулкан Хунга Тонга-Хунга Хаапаи, кој еруптираше во јануари 2022 година во Јужниот Пацифик, покрена неочекуван хемиски процес што уништил дел од сопственото загадување со метан. Сателитските мерења објавени во списанието „Nature Communications“ покажуваат дека вулканскиот столб со денови отстранувал метан од атмосферата. Ова природно чистење отвора нова насока за истражувачите кои бараат методи за брзо забавување на глобалното затоплување.
Сателитот „Sentinel-5P“ на Европската вселенска агенција регистрираше необично високи нивоа на формалдехид во вулканскиот облак додека тој патуваше кон Јужна Америка. Бидејќи ова хемиско соединение опстојува само неколку часа и претставува директен нуспроизвод при распаѓањето на метанот, научниците утврдија дека процесот траел непрекинато повеќе од десет дена.
Хунга Тонга исфрли околу 300 гигаграми метан за време на ерупцијата, што одговара на годишната емисија на над два милиони крави. Истовремено, хемиските реакции во облакот уништуваа приближно 900 мегаграми метан дневно.
Хемискиот механизам се активираше поради подморската природа на вулканот. Експлозијата исфрли огромни количества солена морска вода и пепел директно во стратосферата. Под дејство на силната сончева светлина на таа височина, честичките ослободија високореактивни атоми на хлор.
Овие атоми реагираа со метанот и го разградуваа со невообичаена брзина. Сличен процес претходно беше забележан кај сахарската прашина над Атлантикот, но ова е прв регистриран случај во сувите и студени услови на стратосферата.
Метанот е одговорен за околу една третина од сегашното глобално затоплување. Иако неговата концентрација е помала од онаа на јаглеродниот диоксид, тој задржува топлина околу 80 пати поефикасно во период од две децении. Овој гас останува во воздухот само десетина години, што значи дека неговото забрзано отстранување може да донесе брзо олеснување за климата.
Анализата на меѓународниот тим, предводен од експерти од Холандија, Данска, Белгија и Шпанија, ги принудува климатолозите да ги ревидираат глобалните пресметки за метанот. Досегашните климатски модели не го земаа предвид влијанието на минералната прашина врз неговото уништување. Доколку индустријата успее безбедно да го реплицира процесот, техниката би служела како итна алатка за намалување на атмосферскиот метан, иако намалувањето на јаглеродниот диоксид останува незаменливо за долгорочна стабилизација.
