Првиот американски папа ја одбележува првата годишнина од изборот во период на силни глобални тензии, судири со Белата куќа и јасни пораки за мир, мигранти и социјална правда.
Папата Лав Четиринаесетти ја одбележува првата година од историскиот избор за поглавар на Католичката црква. Неговиот избор беше преседан: за првпат Американец застана на чело на Ватикан. Но првата година од понтификатот не помина само во симболика, туку и во отворени политички и морални пораки, особено во однос на војната, миграцијата, сиромаштијата и односите со администрацијата на Доналд Трамп.
Не се плаши да им се спротивстави на моќните
Лав Четиринаесетти има помирен и попромислен стил од неговиот претходник, папата Франциск, но во клучни теми ја продолжува неговата линија. Тој јавно зборува за правата на мигрантите, за сиромаштијата, за заштитата на животната средина и против смртната казна.
Најсилно се истакна во повиците за мир. Во последните месеци, папата отворено ја критикуваше војната во Иран и повикуваше на дијалог наместо на оружје, што доведе до тензии со Белата куќа. Ројтерс пишува дека токму во првата година од понтификатот Лав пронашол појасен и посилен јавен глас, особено кога станува збор за војна, авторитаризам и човекови права.
Во Ватикан внесе американски печат
Иако е поглавар на глобална црква, Лав не ја крие својата американска биографија. Роден како Роберт Превост во Чикаго, тој стана првиот папа роден во САД, а пред изборот имал и долга црковна мисија во Перу. Неговата биографија му дава необична комбинација: американско потекло, латиноамериканско искуство и августинска духовност.
Токму тоа го направи поинаков од претходните папи. За дел од верниците, неговиот стил е помалку харизматичен од оној на Франциск, но неговите поддржувачи велат дека силата му е во смиреноста, дисциплината и јасната морална линија.
Не брза со реформи
Во првата година Лав не се обиде да направи брзи и спектакуларни промени. Наместо тоа, се движи повнимателно, продолжувајќи дел од реформската насока на папата Франциск, но со поформален и постепен пристап.
Тој ја поддржува идејата за поотворена црква, поголема улога на жените и поголемо вклучување на луѓето што не се дел од црковната хиерархија, но избегнува да создаде впечаток дека Ватикан влегува во нагли внатрешни потреси. Според анализите, неговиот пристап е повеќе методичен отколку револуционерен.
Мигрантите и сиромашните останаа во центарот
Годините поминати во Перу силно влијаеле врз неговиот поглед кон социјалната правда. Во првата година како папа, Лав постојано зборуваше за мигрантите, бегалците и сиромашните заедници, повикувајќи државите да не ги гледаат луѓето во движење само како безбедносен проблем.
Неговите најавени и реализирани посети на места поврзани со миграцијата се читаат како јасен сигнал дека ова ќе остане една од главните теми на неговиот понтификат. Ројтерс наведува дека папата планира посета и на Лампедуза, симболично место во европската миграциска криза.
Односите со Трамп ја одбележаа годината
Фактот што првиот американски папа ја започна службата во време на втор мандат на Доналд Трамп создаде историски необична ситуација. Наместо очекувана блискост меѓу Вашингтон и Ватикан, првата година донесе тензии околу војната, миграцијата и улогата на религијата во политиката.
По средбата со американскиот државен секретар Марко Рубио, папата повторно повика светските лидери да ги смират тензиите и да ја отфрлат логиката на насилство. Ватикан соопшти дека двете страни се заложиле за подобрување на дипломатските односи, но останува јасно дека Лав не сака да биде третиран како продолжение на американската политика.
Првата енциклика ќе покаже каде оди неговиот понтификат
Една од најважните најави за втората година е неговата прва енциклика. Според Ројтерс, таа се очекува да се занимава со етички прашања како вештачката интелигенција и глобалните конфликти. Тоа може да биде документот што најјасно ќе ја дефинира неговата визија: црква што зборува за технологијата, војната, трудот, сиромаштијата и достоинството на човекот во исто време.
По една година, Лав Четиринаесетти веќе не е само „првиот американски папа“. Тој станува папа што се обидува да ја постави Католичката црква како морален глас во свет во кој војните, миграцијата, технологијата и политичките поделби сè повеќе се испреплетуваат.
