Шведската влада предлага деца од 13 години нагоре, кои се во ризик да бидат вовлечени во криминални банди, да може да бидат следени со електронски алки како дел од полициски час одреден од социјалните служби.
Шведска планира да воведе електронски алки за следење на деца и млади кои се во ризик да бидат регрутирани од криминални банди. Мерката е дел од пошироките напори на владата да го намали насилството поврзано со организираниот криминал, во период кога властите предупредуваат дека банди сè почесто користат малолетници за тешки кривични дела. Според предлогот, алките би можеле да се применуваат кај деца и млади од 13 години нагоре, за да се следи дали го почитуваат полицискиот час одреден од социјалните служби.
Шведската влада проценува дека ваков надзор би се користел кај околу 50 до 100 млади лица. Министерката за социјални услуги Камила Валтерсон Гренвал изјави дека мерката би се применувала само во сериозни случаи, кога помалку инвазивните мерки веќе не дале резултат. Според владата, целта не е казнување, туку спречување децата да влезат подлабоко во криминални структури.
Алката би била дизајнирана да изгледа како часовник или обична нараквица, за да не биде толку видлива и стигматизирачка како електронските алки за глужд што ги носат осудени лица. Социјалните служби би ја користеле за да проверат дали детето е дома во времето што му е одредено, особено ако постојат јасни причини да се верува дека во спротивно би било изложено на криминална средина.
Предлогот доаѓа во време кога Шведска се соочува со сериозен проблем со регрутација на деца од криминални мрежи. Владата наведува дека има 173 деца помлади од 15 години за кои постои сомнение дека биле вклучени во убиства или планирање убиства. Минатата година биле спроведени и 52 таканаречени доказни постапки против деца, во кои судот утврдува дали дете под возраста за кривична одговорност сторило дело, иако не може да биде казнето на ист начин како возрасно лице.
Шведска веќе оди кон построги правила за малолетници. Од 1 јули, возраста за кривична одговорност ќе се намали од 15 на 13 години за тешки кривични дела за кои е предвидена казна од најмалку четири години затвор. Ова е дел од пошироката политика на владата за справување со организираниот криминал и насилството во кое сè почесто се вовлекуваат деца.
Мерката, сепак, предизвика критики од организации за детски права, Шведскиот национален совет за превенција на криминал и УНИЦЕФ. Тие предупредуваат дека електронскиот надзор на деца кои не се осудени за кривично дело може да отвори сериозни прашања за граѓанските права, приватноста и стигматизацијата.
Шведската полиција од октомври 2025 година веќе има право да прислушува електронска комуникација на деца помлади од 15 години во одредени случаи. Новиот предлог за електронски алки ја продолжува дебатата за тоа до каде може да оди државата во име на превенцијата, особено кога станува збор за деца кои се истовремено потенцијални сторители, но и жртви на криминални мрежи.
