Германските безбедносни служби се најдоа во центарот на нова политичко-технолошка дебата околу користењето на аналитичкиот софтвер на американската компанија Palantir Technologies, кој се користи за обработка на огромни количини податоци во борбата против тероризам и екстремизам.
Според информации на неколку германски медиуми, Федералната служба за заштита на уставниот поредок на Германија (BfV) наводно се откажала од користење на Palantir и се свртела кон европска алтернатива, иако официјална потврда сè уште нема.
Дилема: американска технологија или европска алтернатива
Прашањето дали државата може да функционира без системи како оние на Palantir Technologies ја отвора пошироката дебата за „дигитален суверенитет“ во Европската Унија.
Како можен заменски систем се споменува француската компанија ChapsVision, но германското Министерство за внатрешни работи не потврдува конкретен избор, наведувајќи дека безбедносните служби не откриваат детали за своите технолошки алатки.
Германските институции, вклучително Федералната разузнавачка служба (BND) и Федералната криминалистичка служба (BKA), веќе подолго време бараат проширување на дигиталните алатки за следење и анализа на закани.
Во фокус се технологии базирани на вештачка интелигенција и системи за препознавање лица, кои треба да помогнат во откривање на шпионажа и терористички мрежи.
Загриженост за приватноста: „црни кутии“
Организациите за граѓански права предупредуваат дека ваквите системи се нетранспарентни и тешко проверливи. Правничката Франциска Герлиц од организацијата за граѓански слободи GFF вели дека алатките како оние на Palantir Technologies функционираат како „црни кутии“, бидејќи не е јасно како доаѓаат до своите заклучоци.
Според критичарите, постои ризик од масовно профилирање на граѓаните, автоматизирана анализа на податоци и потенцијални повреди на основните човекови права.
Опозициската Левица остро се спротивставува на ваквите технологии, тврдејќи дека проблемот не е само во тоа дали софтверот е американски или европски, туку во самата логика на масовен надзор.
„Суштинскиот проблем е автоматизираното поврзување и профилирање на огромни бази на податоци“, предупредуваат од партијата.
Извршниот директор на Palantir Technologies, Alex Karp, ги отфрла критиките, оценувајќи дека европската дебата често е претерана и идеолошки мотивирана.
Според него, технологијата на компанијата е клучна за современите безбедносни предизвици и не треба да се третира како закана.
Европа помеѓу безбедноста и слободите
Случајот со Palantir Technologies ја отвора пошироката европска дилема: дали државите треба да се потпираат на американски технолошки компании или да развиваат сопствени решенија, дури и по цена на поголеми трошоци и технички ограничувања.
Додека безбедносните служби инсистираат на потребата од модерни алатки за заштита од закани, критичарите предупредуваат дека цената може да биде загрозување на приватноста и основните слободи на граѓаните.
