Оризот и компирот често завршуваат на листата забранета храна кога се следи нивото на гликоза. Диететичарите предупредуваат дека целосното исфрлање е непотребно. Двете намирници може да останат дел од исхраната ако се внимава на големината на порцијата, начинот на термичка обработка и комбинацијата со други продукти во чинијата. Компирот има мала нутритивна предност во однос на оризот, но подготовката диктира како телото ќе го апсорбира шеќерот.
Главната разлика меѓу овие два извори на јаглехидрати лежи во количината на влакна и густината на скробот по порција. Една чаша варен бел ориз содржи околу 45 грама јаглехидрати и помалку од еден грам растителни влакна. Кај дивиот ориз количината достигнува три грама. Овие бројки значат дека белиот ориз побрзо преминува во глукоза, особено кога се јаде самостојно и без придружни намирници.
Спротивно на тоа, вообичаена порција од половина чаша варен компир содржи околу 15 грама јаглехидрати. Диететичарката Келси Куник објаснува дека еден мал печен компир со лушпа обезбедува три грама влакна, што покрива 10 проценти од препорачаниот дневен внес. Лушпата го содржи најголемиот дел од влакната, па нејзиното отстранување ја намалува заштитата од нагол скок на гликемијата. Дополнително, компирот содржи калиум и витамин Ц, но начинот на подготовка останува пресуден. Печен компир во рерна нема ист ефект врз организмот како пржениот помфрит или пирето измешано со путер и павлака.
Начинот на кој се сервираат скробовите директно го менува нивното варење. Кога сварениот ориз или компир ќе се оладат, дел од скробот поминува низ структурна промена наречена ретроградација. Во тој процес се создава отпорен (резистентен) скроб, кој тенкото црево не може лесно да го разгради, па тој почнува да се однесува слично како растителните влакна.
Истражувањата покажуваат дека оладениот сварен ориз предизвикува значително помал скок на гликозата во споредба со свежо сварениот ориз. Овој ефект се задржува дури и кога оризот подоцна повторно ќе се загрее. Студија спроведена кај лица со дијабетес тип 1 потврди дека токму оладениот и повторно стоплен ориз довел до порамномерна крива на шеќерот по оброкот.
Самостојното внесување јаглехидрати е најчестата грешка при планирањето на оброците. Диететичарката Џилијан Баркајумб препорачува правило на комбинирање: протеините, здравите масти и зеленчукот го забавуваат празнењето на желудникот и го спречуваат брзиот прилив на глукоза во крвотокот. Практичен пример е моделот на чинија на Американската асоцијација за дијабетес, каде половината е резервирана за зеленчук без скроб, една четвртина за протеини и само една четвртина за ориз или компир.
Освен храната, значајна улога имаат и навиките непосредно по јадењето. Дури и куса, десетминутна прошетка веднаш по оброкот им помага на мускулите да ја повлечат глукозата од крвта без прекумерно лачење инсулин. Нарушениот сон од друга страна директно ја намалува чувствителноста на клетките кон инсулинот, поради што редовниот одмор останува дел од контролата на метаболизмот.
