Од 7 јули 2026 година, за новите автомобили и лесните товарни возила во Европската Унија важат дополнителни безбедносни барања.

Една од најважните новини е систем што ја следи внимателноста на возачот и го предупредува ако подолго време не гледа кон патот.

Новите правила се дел од европската уредба за општа безбедност на возилата, која се воведува постепено, со цел да се намали бројот на сообраќајни несреќи, загинати и тешко повредени лица на европските патишта.

Новите автомобили ќе мора да имаат повеќе безбедносни системи

Според новите барања, возилата ќе мора да имаат понапреден систем за автоматско сопирање во итни ситуации, кој може да препознае и пешаци и велосипедисти.

Обврзувачки станува и системот за откривање намалена внимателност кај возачот.

Овој вид безбедносен „копилот“ со помош на сензори и софтвер го анализира, меѓу другото, положбата на главата и насоката на погледот. Ако системот процени дека возачот подолго време не го следи патот, ќе го предупреди.

Новите возила ќе мора да имаат и подобрена видливост пред возилото, систем за следење на истрошеноста на гумите и проширени површини од безбедносно стакло, наменети за подобра заштита на пешаците при судир.

Старите автомобили нема да мора да се доопремуваат

Новите правила не се однесуваат на автомобилите што веќе се користат.

Сопствениците на постари возила нема да мора дополнително да вградуваат нова опрема.

Барањата важат за нови возила ставени на пазарот, односно регистрирани по 7 јули. Тие ќе се применуваат и за возила што се увезуваат од земји надвор од Европската Унија.

При увоз ќе се проверува дали возилата ги исполнуваат хомологационите барања што важеле во ЕУ во моментот на нивното производство.

Дел од поновите автомобили веќе имаат некои од овие системи.

Возачите се жалат на пречести предупредувања

Иако новите системи треба да ја зголемат безбедноста, нивното функционирање не е исто кај сите автомобили.

Од словенечкиот авто-мото сојуз AMZS предупредуваат дека возачите може да ги иритираат честите предупредувања, особено затоа што кај системите за следење на внимателноста не се усогласени праговите за активирање.

Во некои автомобили предупредувањето се вклучува по само неколку секунди гледање надвор од патот, додека други системи реагираат многу подоцна.

Слични проблеми се јавуваат и кај системите за препознавање сообраќајни знаци и предупредување за пречекорување на брзината. Некои системи точно ги препознаваат ограничувањата, додека други грешат или предупредуваат на ограничување што на одредена делница воопшто не постои.

Според AMZS, ваквите разлики ја намалуваат довербата на возачите во технологијата и може да доведат до тоа тие едноставно да ги исклучуваат системите.

Европските автоклубови затоа бараат попрецизни и поусогласени технички стандарди.

Технологијата помага, но возачот останува одговорен

Напредните системи за помош на возачот може да спречат несреќа или барем да ги ублажат последиците, особено затоа што човечката грешка е една од главните причини за сообраќајни несреќи.

Но експертите нагласуваат дека технологијата не може да ја преземе одговорноста за возењето.

Безбедносните системи остануваат помош за возачот, а тој и понатаму е одговорен за однесувањето зад воланот.

Затоа AMZS препорачува купувачите на нови автомобили да побараат детално објаснување од продавачите за сите вградени системи и начинот на кој тие функционираат, бидејќи предупредувањата и начинот на работа може значително да се разликуваат од модел до модел.