Но со Брент над 100 долари за барел, пазарот сè уште плаќа висока цена за неизвесноста околу снабдувањето.

Денешното движење повеќе личи на повлекување по претходниот скок отколку на потврда дека започнува трајно поевтинување. За потрошувачите, вклучително и во Македонија, останува важна разликата меѓу цената на суровата нафта на берзата и цената на готовото гориво на бензинските станици.

Станува збор за берзански фјучерси и за цени во текот на тргувањето, а не за конечни дневни затворања.

Политичките пораки ја намалија цената, ризиците со снабдувањето останаа

Непосреден повод за падот беше пораката на Трамп дека САД не планираат напад врз Иран пред конгресните избори на 3 ноември. Дополнително влијаеше веста за обновување на кинескиот извоз на нафтени деривати по празничниот прекин.

Економската логика е јасна: кога се намалува стравот дека снабдувањето дополнително ќе биде прекинато, трговците се помалку подготвени да плаќаат повисока цена за заштита од тој ризик. Но дипломатската порака сама по себе не ги отстранува пречките за транспорт и испорака.

„Волстрит журнал“ денеска го опишува токму тој судир меѓу надежта за смирување и продолжените ризици за пловидбата во Персискиот Залив, заедно со прекините на производството во Мексиканскиот Залив. Весникот наведува дека двата нафтени репери во четвртокот пораснале за околу 4,4 проценти. Денешното поевтинување, според тоа, враќа само дел од претходниот раст.

Олеснувањето се пренесе и на акциите. Во денешниот пазарен извештај на Ројтерс, европските акции бележеле раст од 1,25 проценти, американскиот S&P 500 од 0,33 проценти, а Nasdaq од 0,4 проценти. Истовремено, трошоците за задолжување во големите економии остануваат високи, што го ограничува оптимизмот.

За компаниите што трошат многу гориво, пониската нафта може да значи помали оперативни трошоци. За пошироката економија, таа може да го намали притисокот врз транспортот и цените. Сепак, еден позитивен берзански ден не е доволен за да се заклучи дека инфлацискиот ризик поминал.

Што значи ова за цените во Македонија?

Во Македонија, според последната објавена одлука на Регулаторната комисија за енергетика од 5 октомври, која се применува од 6 октомври, максималните цени се:

Со таа одлука бензините поевтинија за 1,50 денари, а дизелот за три денари за литар. РКЕ наведе дека референтните цени на бензините во пресметковниот период се намалиле за 2,885 проценти, а на дизелот за 4,770 проценти. Истовремено, доларот во однос на денарот бил поскап за 0,9101 процент.

Токму овие податоци покажуваат зошто падот на Брент не се пренесува автоматски и во ист процент на домашните бензински станици. Во пресметката се важни котациите на готовите деривати и девизниот курс, а врз конечната цена влијаат и даночните давачки. Во последната одлука се применети намален ДДВ од 10 проценти за дизелот и намалување на акцизата за четири денари по литар за бензините и дизелот.

Оттука, денешното берзанско поевтинување е поволен сигнал, но не е доволна основа да се најави конкретно намалување при следната домашна пресметка.

За потрајно олеснување ќе биде потребно да се совпаднат неколку услови: посигурни испораки, пониски цени на готовите горива и девизен курс што нема да ја поништува заштедата. Додека пазарот реагира толку силно на секоја политичка изјава, и компаниите и домаќинствата остануваат изложени на нови ценовни пресврти.