Невидливи и за општеството и за движењето: Денеска е Меѓународен ден на лезбејките

Празникот започна како мал марш во Нов Зеланд пред четири децении, но борбата за автентичен простор надвор од машката сенка трае и денес
Фото: Lucas Werkmeister, CC BY 4.0, via Wikimedia Commons

На 8 октомври се одбележува Меѓународниот ден на лезбејките, датум посветен на историјата, културата и правата на жените со хомосексуална ориентација. Празникот има корени во активизмот од крајот на минатиот век во Нов Зеланд и Австралија, од каде што прерасна во глобална платформа за видливост. Фокусот на овој ден останува надминувањето на двојната маргинализација со која се соочуваат лезбејките, како во рамки на поширокото општество, така и внатре во самото ЛГБТИ+ движење.

Почетоците на овој датум водат кон 8 март 1980 година, кога група активистки организираа марш за Денот на лезбејките во Нов Зеланд. Иницијативата се развиваше во текот на таа деценија, за во 1984 година во Мелбурн, Австралија, за првпат да се воспостави традицијата денот да се одбележува секој 8 октомври.

Австралиските и новозеландските активистки создадоа простор што не беше само протест, туку и заедница. Првите собири вклучуваа читање поезија, предавања, концерти и работилници за здравјето на жените. Со годините, иницијативата се прошири низ Европа, Северна и Јужна Америка, трансформирајќи го локалниот настан во меѓународен повик за солидарност.

Иницијативата за посебен датум се роди од реална потреба. Во раните фази на борбата за еднаквост, феминистичкото движење често одбиваше отворено да ги прифати лезбејките поради страв од губење на општествениот легитимитет. Од друга страна, мејнстрим геј движењата беа главно насочени кон потребите и правата на мажите.

Таа положба создаде специфичен товар. Жените мораа истовремено да се справуваат со родова дискриминација, економски разлики во платите и хомофобија. Токму затоа 8 октомври функционира како потсетник дека нивниот глас не смее да биде спореден или премолчен во општите дебати за човекови права.

Во меѓународниот календар денес постојат неколку поводи посветени на оваа заедница, меѓу кои и Неделата на видливост на лезбејките во април и Денот на лезбејската видливост на 26 април. Додека пролетните настани повеќе се насочени кон застапеноста во медиумите и корпоративната инклузија, 8 октомври ја задржува историската врска со автентичниот активизам и самоорганизирање.

Организациите за човекови права користат вакви поводи за да укажат на правната несигурност, дискриминацијата при вработување и семејното насилство со кое се соочуваат истополовите партнерства. Одбележувањето не претставува само симболика, туку барање за правна заштита и институционална еднаквост.

е-Трн да боцка во твојот инбокс