Кога ќе се спомене диета, многу луѓе веднаш помислуваат на ограничувања, броење калории и откажување од омилената храна. Но, за дел од мажите самата идеја за диета може да биде дополнителна пречка. Ново истражување покажува дека начинот на кој се претставуваат програмите за слабеење може да влијае врз тоа дали мажите воопшто ќе сакаат да започнат и колку долго ќе истраат.

Студијата ја спровел тим од Универзитетот Англија Раскин во Велика Британија, а резултатите се објавени во научното списание PLOS One. Во истражувањето учествувале 24 мажи постари од 30 години кои имале искуство со прекумерна тежина и претходно учествувале во програми за слабеење или планирале да ослабат.

Иако бројот на испитаници е мал и истражувачите самите ги нагласуваат ограничувањата на студијата, резултатите откриваат интересен образец. Мажите често ги доживувале традиционалните диети како премногу рестриктивни и како нешто што главно е наменето за жени.

За некои мажи зборот диета веднаш значи забрана

Учесниците во истражувањето зборувале за негативната слика што ја имаат диетите. Наместо да ги доживуваат како долгорочна промена на навиките, дел од нив ги поврзувале со краткорочни режими во кои треба да се откажат од храната што ја сакаат.

Токму зборот „диета“ се покажал како проблематичен. Учесниците го поврзувале со ограничување и со чувство дека ќе мора да се откажат од нешта во кои уживаат. Истражувачите забележале дека ваквата перцепција може да влијае врз подготвеноста на мажите воопшто да се вклучат во програма за слабеење.

Друг важен момент бил впечатокот дека културата на диети е насочена главно кон жените. Учесниците посочиле дека содржините во списанијата, на интернет и на социјалните мрежи за слабеење често се поврзуваат со женскиот изглед и со притисокот жените да бидат слаби. Поради тоа, дел од мажите сметале дека разговорот за диети не е нешто во кое природно се препознаваат.

Наместо диета, предизвик

Истражувачите откриле дека мажите биле попозитивно расположени кон пристапи што повеќе личат на предизвик отколку на класична диета.

Наместо постојано да се зборува за забранета храна и ограничувања, на учесниците им се допаѓала идејата за јасно поставена цел, видлив напредок и одреден степен на натпреварување. Според авторите, физичките предизвици поврзани со сила, издржливост или спорт би можеле да бидат еден од начините за поголемо вклучување на мажите.

Истражувачите затоа предлагаат програмите за слабеење наменети за мажи да користат пораки што се фокусираат на напредокот и на позитивниот личен предизвик, наместо исклучиво на рестрикции и забранети намирници.

Тоа не значи дека мажите треба да добијат некаков посебен вид исхрана. Станува збор пред сè за начинот на кој се поставува целта и се создава мотивација.

Поддршката од партнерот може да биде пресудна

Еден од најинтересните наоди се однесува на поддршката од партнерите. Дел од учесниците рекле дека полесно успевале да ги одржат промените кога нивните сопруги или партнерки биле активно вклучени.

Според истражувачите, кај некои мажи токму партнерката имала голема улога во организирањето на исхраната и одржувањето на планот. Други учесници зборувале за користа од ментор или лице кое веќе поминало низ сличен процес и може да понуди практична поддршка.

Ова е важно бидејќи покажува дека слабеењето не мора да биде индивидуална борба. За дел од луѓето, редовната проверка на напредокот, поддршката од блиска личност или присуството на некој со слична цел можат да помогнат промената да стане поодржлива.

Мажите не се нужно полоши во слабеењето

И тука е важно да се направи разлика меѓу тешкотијата да се придржуваат до одредена програма и самата способност да изгубат килограми.

Постари истражувања не покажуваат едноставна слика во која мажите секогаш имаат полоши резултати. Во едно 12 месечно истражување на различни начини на исхрана, разликите во придржувањето кон диетата меѓу мажите и жените не биле статистички значајни во целина.

Слично, систематски преглед и мета анализа на 70 истражувања за медитеранската исхрана не откриле статистички значајна разлика меѓу мажите и жените во придржувањето или задржувањето во програмите. Авторите сепак забележале тенденција жените да имаат нешто подобро придржување и помалку откажувања, но нагласиле дека разликата не била статистички значајна.

Некои други истражувања покажуваат поинаков интересен образец. Мажите со прекумерна тежина во одредени анализи биле помалку склони воопшто да се обидат да ослабат, но оние што започнале со слабеење понекогаш имале добри резултати.

Затоа, проблемот можеби не е едноставно во тоа што мажите „не можат да држат диета“. Поголемата пречка може да биде тоа што дел од нив подоцна почнуваат да бараат помош, потешко се препознаваат во традиционалните програми или не се чувствуваат удобно во средина што ја доживуваат како наменета за жени.

Гојазноста е сериозен здравствен проблем и кај мажите

Темата е важна и затоа што прекумерната тежина и гојазноста се голем здравствен проблем. Според податоците што ги наведува истражувачкиот тим, околу 70 проценти од мажите во Англија се со прекумерна тежина или живеат со гојазност, во споредба со 62 проценти од жените.

Светската здравствена организација, пак, проценува дека во 2022 година 43 проценти од возрасните во светот биле со прекумерна тежина, додека 16 проценти живееле со гојазност.

Токму поради тоа истражувачите сметаат дека програмите за слабеење треба подобро да ги земат предвид различните потреби и ставови на мажите. Не станува збор за создавање „машка диета“, туку за начинот на кој луѓето се мотивираат да започнат и да останат доследни на здравите промени.

Авторите предлагаат поголема поддршка, редовно следење на напредокот, индивидуализиран пристап и можност за вклучување на партнер, пријател или ментор. Според нив, раното препознавање на пречките може да помогне луѓето да не се откажат уште во првите фази од процесот.