Додека глобалниот енергетски пазар се соочува со неизвесност поради затворањето на Ормутскиот Теснец и ризиците за снабдување со сурова нафта, вниманието повторно е насочено кон стратешките резерви на нафта, залихи што државите ги чуваат за време на војни, кризи и големи нарушувања на пазарот.

На крајот од 2025 година, глобалните стратешки резерви биле проценети на околу 2,5 милијарди барели нафта, а најголеми резерви поседува Кина.

Американските резерви се чуваат длабоко под земја

Најпознатиот систем на стратешки резерви е оној на САД, кој се наоѓа долж брегот на Мексиканскиот Залив во сојузните држави Луизијана и Тексас. Наместо во огромни резервоари на површината, американската нафта се складира во подземни пештери ископани во природни солени формации познати како „солени куполи“. Овие подземни складишта почнале да се градат кон крајот на 1970-тите години како одговор на нафтените кризи што го потресоа светот.

Во моментов, американските Стратешки нафтени резерви содржат околу 374 милиони барели нафта, додека максималниот капацитет изнесува 714 милиони барели.

Зошто токму сол?

Според експертите, солта е идеален природен материјал за складирање нафта бидејќи е речиси целосно непропустлива.

Наместо една огромна пештера, системот се состои од десетици посебни подземни комори со пречник од околу 60 метри и длабочина до 610 метри.

Овие формации овозможуваат безбедно чување на нафтата со децении, но нивниот капацитет не е бесконечен.

Резервите се користат за стабилизирање на пазарот

Во март 2026 година, земјите членки на Меѓународната агенција за енергија координирано ослободија околу 400 милиони барели нафта на светскиот пазар со цел да го ублажат растот на цените и да спречат недостиг на енергенси.Како дел од оваа акција, САД пуштија во промет 172 милиони барели од своите резерви.

Таквите интервенции имаат за цел да обезбедат доволно снабдување за индустријата, транспортот, земјоделството и останатите сектори зависни од нафтата.

Ќе бидат потребни нови подземни складишта

Експертите предупредуваат дека подземните солени пештери имаат ограничен работен век. Со секое празнење и повторно полнење на резервите, структурата постепено се менува, па во иднина ќе биде неопходно создавање нови подземни комори за складирање.

Во време на геополитички тензии и нестабилни енергетски пазари, стратешките резерви остануваат едно од најважните средства со кои државите се штитат од потенцијални глобални енергетски шокови.