Додека автомобилската индустрија сè побрзо се движи кон електрификација, научниците сè уште бараат начини како да се намалат емисиите од милионите автомобили со мотори со внатрешно согорување што веќе се на патиштата.
Едно од можните решенија се таканаречените е-горива, односно синтетички горива што се сметаат за климатски поприфатлива алтернатива на класичниот бензин и дизелот. Но, досега нивниот најголем проблем беше високата цена на производство.
Истражувачи од Швајцарија сега тврдат дека развиле процес што може значително да ја промени таа пресметка.
Во швајцарската истражувачка институција Empa е развиен нов начин за производство на синтетички бензин, кој бара помалку енергија и ги намалува трошоците.
Доколку технологијата се покаже успешна и во индустриски размери, би можела да овозможи производство на климатски поприфатливо гориво што ќе може да се користи во постојните автомобили без технички измени.
Тоа значи дека не би биле потребни промени ниту на моторите, ниту на бензинските пумпи, ниту на постојната дистрибутивна инфраструктура.
Токму поради тоа, дел од експертите сметаат дека вакво решение би можело да помогне во намалувањето на емисиите на стакленички гасови без огромни вложувања во целосно нов сообраќаен систем.
Гориво што може да работи со постојните автомобили
Проектот го води хемичарката Алесија Чезарини од лабораторијата за хемиски енергенси и системи на возила при Empa.
Нејзината цел е да развие технологија што нема да биде одржлива само еколошки, туку и економски.
„Целта е да се најде решение што функционира со постојните возила и инфраструктура, а истовремено е одржливо и од еколошки и од економски аспект“, изјави Чезарини.
За својата работа таа веќе е наградена преку програмата Empa Entrepreneur Fellowship, која им помага на истражувачите лабораториските иновации да ги претворат во комерцијално применливи производи.
Како се создава новото синтетичко гориво?
За разлика од досегашните методи за производство на е-горива, кои често бараат сложени повеќефазни процеси и големи количини енергија, новиот пристап користи хемиски процес познат како олигомеризација.
Во тој процес, едноставни обновливи молекули, како етилен или пропилен, се претвораат во јаглеводороди со подолги синџири, односно во течно гориво многу слично на класичниот бензин.
Клучна улога имаат специјално развиени катализатори, осмислени од тимот на Чезарини. Тие овозможуваат реакцијата да се одвива поефикасно и со помала потрошувачка на енергија во споредба со постојните технологии.
Веќе достигнува квалитет на комерцијален бензин
Според досегашните резултати, синтетичкото гориво произведено со новиот процес веќе достигнува октански број 95, што е стандард за голем дел од бензинот што денес се продава на пазарот.
Тоа значи дека би можело да се користи во постојните мотори без дополнителни приспособувања.
Во лабораториска демонстрациска постројка, системот моментално произведува околу 10.000 литри гориво годишно.
Следниот чекор ќе биде зголемување на производствените капацитети и тестирање на технологијата во реални услови.
Можен пресврт за бензинските мотори
Е-горивата со години се споменуваат како едно од можните решенија за декарбонизација на сообраќајот, особено во секторите каде електрификацијата е потешко изводлива.
Но, нивната висока цена досега ги правеше неконкурентни во однос на фосилните горива.
Новата технологија би можела да го промени тоа. Ако се потврди дека производството навистина е поевтино и енергетски поефикасно, синтетичкиот бензин би можел да стане важен дел од енергетската транзиција.
Во такво сценарио, моторите со внатрешно согорување не би исчезнале толку брзо, туку би можеле да добијат нова улога во периодот на премин кон почисти форми на мобилност.
