Мисијата TESS (Transiting Exoplanet Survey Satellite) на НАСА постигна изненадувачки историски успех откривајќи далечна планета со помош на феномен познат како набори во простор-времето. За разлика од илјадниците егзопланети кои овој сателит редовно ги пронаоѓа во наша близина, новооткриениот свет е масивен супер-Јупитер кој орбитира на голема оддалеченост од својата матична ѕвезда. Научниците признаваат дека кога TESS бил лансиран, никој не очекувал дека тој ќе биде способен за ваков тип на откритија, со оглед на тоа што планетата со маса 1,6 пати поголема од онаа на Јупитер е пронајдена надвор од неговата примарна зона и метод на пребарување. Оваа патека сугерира дека во постоечката база на податоци на НАСА веројатно се кријат уште многу вакви светови кои чекаат да бидат лоцирани.

Првиот сигнал за постоењето на оваа планета, официјално наречена Gaia23bra b, бил забележан уште во 2023 година од страна на сега веќе пензионираниот вселенски телескоп „Гаја“ на Европската вселенска агенција (ЕСА), кој регистрирал нагло засилување на светлината на една далечна ѕвезда. Овој феномен, познат како гравитационо микролеќање, се случува кога една поблиска ѕвезда ќе помине директно пред некоја подалечна ѕвезда од наша гледна точка, дејствувајќи како природно зголемувачко стакло кое ја искривува простор-временската мрежа и ја засилува светлината зад неа. Истражувачите подоцна ги анализирале архивите на TESS и сфатиле дека сателитот во истиот момент ја набљудувал таа област на небото, а неговото погусто временско покривање ги открило клучните флуктуации во светлината кои докажуваат дека околу поблиската ѕвезда орбитира планета. Анализата објавена во научното списание The Astrophysical Journal Letters потврди дека планетата орбитира околу портокалово џуџе со маса од околу 80 проценти од Сонцето и се наоѓа на неверојатни 40.000 светлосни години од Земјата, што е далеку над вообичаениот радиус на пребарување на TESS кој изнесува само 150 светлосни години.

Додека стандардниот транзитен метод на ТESS е најефикасен за пронаоѓање на големи и врели планети кои орбитираат премногу блиску до своите ѕвезди и ја блокираат нивната светлина, гравитационото микролеќање е специјализирано за откривање на помали и подалечни светови, вклучувајќи ги и оние во таканаречената населива зона каде што ежен соларен систем може да поддржува живот. Двата методи се комплементарни бидејќи транзитите ја откриваат големината и густината на планетите, додека микролеќањето ги пресметува нивната точна маса и орбитална оддалеченост. Сепак, микролеќањето нуди единствена шанса која брзо исчезнува бидејќи ваквите порамнувања на ѕвездите се случуваат само еднаш и никогаш не се повторуваат, што оневозможува последователни детални набљудувања, но дава одлична демографска слика за планетарната популација во вселената.

Ова изненадувачко откритие служи како одлична најава и подготовка за претстојната голема мисија на НАСА и лансирањето на вселенскиот телескоп „Ненси Грејс Роман“, кој ќе биде насочен кон центарот на Млечниот Пат каде што густината на ѕвездите е најголема. Но, додека телескопот „Роман“ ќе го проучува само преполното галаксиско јадро каде силната радијација од супернови често го оневозможува животот, TESS има предност бидејќи го набљудува остатокот од небото каде условите во галаксијата се многу помирни и поблаги. Спарувањето на податоците од овие две моќни мисија ќе им овозможи на астрономите конечно да разберат како се формираат соларните системи слични на нашиот и како тие варираат во различните региони на вселената, со што значително се зголемуваат шансите за пронаоѓање на вистински близнак на планетата Земја.