Исландскиот парламент изгласа одржување референдум на 29 август, на кој граѓаните ќе одлучуваат дали земјата повторно да ги започне преговорите за пристапување во Европската Унија. Со тоа беше поддржан двостепениот план на владата, кој потенцијално би можел да доведе до членство на Исланд во ЕУ подоцна оваа деценија.
Исланд ги прекина преговорите со Унијата во 2013 година, по четири години разговори, кога на власт дојде евроскептична влада. Но, растот на трошоците за живот и војната во Украина повторно го зголемија интересот за приклучување кон ЕУ, покажуваат анкетите на јавното мислење.
Двостепен процес: прво преговори, потоа членство
Доколку граѓаните на референдумот гласаат за продолжување на преговорите, конечните услови за членство ќе треба повторно да бидат потврдени на втор референдум. Во случај мнозинството да гласа „против“, процесот за обновување на преговорите би бил запрен, соопшти исландската влада.
Професорот по политички науки на Универзитетот на Исланд, Олафур Тордур Хардарсон, изјави дека голем дел од неопределените гласачи го поддржуваат токму ваквиот двостепен модел.
„Многумина сакаат прво да видат какви би биле условите од евентуалниот договор пред да донесат конечна одлука за членството“, рече Хардарсон.
Симболична важност за ЕУ
Членството на Исланд, држава со околу 400.000 жители, би го проширило влијанието на Европската Унија длабоко во северниот Атлантик, во време кога американскиот претседател Доналд Трамп повторно покажува интерес за Гренланд.
„Иако Исланд е мала земја, неговото присуство на картата на Европската Унија би имало значајна симболична вредност“, оцени Хардарсон.
Во 63-члениот парламент на Исланд, 34 пратеници гласаа за одржување на референдумот, осум беа против, 14 останаа воздржани, а седуммина не присуствуваа на гласањето. Министерката за надворешни работи Торгердур Катрин Гунарсдотир во март изјави за Reuters дека е оптимист и очекува Исланд да може да стане членка на ЕУ веќе во 2028 година. Според неа, најтешките теми во преговорите најверојатно ќе бидат рибарството и земјоделството.
