Грчкиот наносателит ЕРМИС-3 успешно воспостави ласерска врска со земјена станица, само неколку недели по неговото активирање. Станува збор за прва оптичка комуникација од ваков вид меѓу Грција и сателит во ниската Земјина орбита, а проектот е поддржан од Европската вселенска агенција (ЕСА).
Сателитот, изработен во формат 8U CubeSat, го развил Националниот и Каподистрискиот универзитет во Атина. Тој е опремен со оптички комуникациски терминал АТЛАС-1, произведен од литванската компанија „Астролајт“, кој воспоставил врска со земјената станица ХолОГС-1 на планината Холомондас. Станицата ја развил Аристотеловиот универзитет во Солун.
Ласерската комуникација бара исклучителна прецизност
За разлика од вообичаените радиофреквентни врски, оптичката комуникација користи тесно насочени ласерски зраци за пренос на податоци. Ова овозможува значително поголеми брзини, но бара исклучително прецизно насочување на сигналот.
Бидејќи сателитот се движи со брзина од неколку километри во секунда, земјениот и вселенскиот терминал мора прецизно да се насочат еден кон друг и постојано да ја следат врската. Тоа треба да се постигне во краткиот временски период во кој сателитот е во домет на земјената станица.
Една од главните цели на мисијата била да се тестира системот за насочување, воспоставување и следење на врската (PAT – Pointing, Acquisition and Tracking). Дополнителен предизвик се атмосферските услови: облаците можат целосно да ја прекинат оптичката комуникација, додека атмосферските турбуленции можат да го ослабнат или изобличат сигналот.
Европска соработка во развојот на малите сателити
ЕРМИС-3 беше лансиран на 30 март 2026 година, заедно со сателитите ЕРМИС-1 и ЕРМИС-2, во рамките на грчката Национална вселенска програма. Програмата ја спроведува Европската вселенска агенција во име на грчката влада.
ЕСА обезбедила техничка и инженерска поддршка, вклучително и испитувања на влијанието на вселенската средина и оптичко усогласување на терминалот во Европскиот центар за вселенски истражувања и технологија (ЕСТЕК) во Холандија.
Успешниот тест може да биде важен за идните мисии со мали сателити, особено за оние што ја набљудуваат Земјата. Тие собираат големи количества податоци, вклучително и снимки со висока резолуција и хиперспектрални податоци, кои треба брзо да се пренесат до земјените станици.
Ласерската комуникација овозможува побрз пренос на овие информации, а истовремено може да се користи со помали и полесни комуникациски уреди, што е особено важно за ограничениот простор и капацитет на малите сателити.
Проектот е пример за соработка меѓу академската заедница, индустријата и европските вселенски институции: грчки универзитет го развил сателитот, литванска компанија го произвела оптичкиот терминал, а Европската вселенска агенција ја обезбедила техничката поддршка.
