Германија пред три години ги затвори последните нуклеарни централи, но дел од инфраструктурата што со децении служеше за производство на струја би можел да добие сосема нова намена. Енергетската компанија E.ON ја истражува можноста поранешните нуклеарни локации да се претворат во големи дата центри, а во проверката дали тоа е изводливо се вклучи и американската Nvidia. Идејата е постојните индустриски објекти и силните приклучоци на електричната мрежа да се искористат за потребите на вештачката интелигенција.
Планот доаѓа во време кога побарувачката на компјутерска моќ расте сè побрзо. Големите дата центри што ги напојуваат напредните системи за вештачка интелигенција трошат огромни количини струја, а обезбедувањето доволно силно и сигурно снабдување станува еден од најголемите предизвици при нивната изградба.
Токму тука поранешните нуклеарни централи би можеле да имаат предност. Тие првично се проектирани за производство и пренос на големи количини струја, па многу локации веќе имаат инфраструктура што инаку би требало да се гради од почеток. Освен силни приклучоци на мрежата, често располагаат и со големи индустриски површини, патишта и дел од потребните комунални системи.
Финансиската директорка на E.ON потврди при претставувањето на деловните резултати дека компанијата ја разгледува оваа можност. Според неа, поранешните нуклеарни централи можат да бидат привлечни индустриски локации, особено ако може да се искористи постојната електроенергетска инфраструктура, а E.ON и Nvidia веќе започнале со првичната проверка на проектот.
Важно е да се нагласи дека не станува збор за повторно пуштање на нуклеарните реактори во работа. Планот се однесува на земјиштето и на инфраструктурата на поранешните централи, а не на производство на нуклеарна енергија за потребите на вештачката интелигенција.
Германија го забрза напуштањето на нуклеарната енергија по катастрофата во јапонската централа Фукушима во 2011 година. Последните три централи престанаа да работат во април 2023 година, со што заврши повеќе од шест децении производство на нуклеарна енергија во земјата. Исклучувањето на реакторите, сепак, не значеше веднаш да се отстранат и сите објекти, бидејќи нивното расклопување, отстранувањето на радиоактивниот материјал и безбедносните проверки може да траат со години.
Подружницата на E.ON, PreussenElektra, е задолжена за расклопување на осум поранешни нуклеарни постројки во Германија. Компанијата веќе некое време размислува како тие локации повторно да се искористат за стопански цели, а соработката со Nvidia треба да покаже дали можат да ги исполнат барањата на големите дата центри.
Nvidia учествува во проектот како технолошки партнер. Таа е еден од најважните производители на процесори за вештачка интелигенција, а нејзината опрема се користи во дата центри низ целиот свет. Нејзиното вклучување, сепак, не значи дека веќе се договорила да вложува во изградбата или дека самата ќе управува со идните центри.
Има и важни технички ограничувања. Нуклеарната централа произведувала струја и ја испраќала во мрежата, а идниот дата центар ќе ја зема струјата од мрежата. Затоа не е доволно локацијата само да има силен приклучок, туку треба да се провери дали околната мрежа може постојано да снабдува толку голем потрошувач.
Дата центарот мора да има и сигурна телекомуникациска врска, соодветен систем за ладење и доволно простор за идно проширување. На поранешните нуклеарни локации треба да се исполнат и посебни безбедносни и административни услови, што може дополнително да ја искомплицира промената на намената. Некои постројки можеби ќе се покажат како соодветни, а за други трошоците за прилагодување ќе бидат превисоки.
Германија не е единствената земја во која се размислува за поврзување на постојната енергетска инфраструктура со дата центрите. Технолошките компании при изборот на локации сè повеќе внимаваат каде има доволно струја, па поранешните централи и другите големи индустриски површини стануваат сè попривлечни.
Проектот на E.ON и Nvidia, сепак, е сè уште во почетна фаза. Не се избрани конкретни локации, не е донесена одлука за градба, а не се објавени ниту износите на инвестициите ниту планираните капацитети.
