Срцето забрзува, крвниот притисок расте, дланките се потат, а секоја шанса пред голот изгледа како прашање на живот или смрт.
За најголемиот дел од луѓето тоа е само дел од фудбалската возбуда. Но, научните истражувања покажуваат дека најнеизвесните натпревари можат значително да го оптоварат организмот, особено кај навивачите кои веќе имаат проблеми со срцето.
Важно е да се нагласи: фудбалот сам по себе не предизвикува срцев удар. Силниот стрес, сепак, може да биде последната капка кај лице чие срце веќе е ранливо.
Што се случува во телото додека навиваме?
За време на драматичен натпревар се активира природниот одговор на организмот на опасност или стрес.
Се зголемуваат пулсот и крвниот притисок, а телото ослободува хормони како адреналин и кортизол. Крвните садови може да се стегнат, срцето работи побрзо, а потребата на срцевиот мускул за кислород се зголемува.
Кај здравите луѓе овие промени вообичаено се привремени и не оставаат последици. Ризикот е поголем кај лица со коронарна болест, неконтролиран висок притисок, дијабетес, висок холестерол или претходно доживеан срцев удар.
Ризикот бил до 2,7 пати поголем
Едно од најпознатите истражувања на оваа тема било спроведено за време на Светското првенство во Германија во 2006 година.
На деновите кога играла германската репрезентација, истражувачите забележале значителен пораст на итните приеми поради кардиоваскуларни проблеми. Ризикот од акутен срцев настан бил до 2,7 пати повисок отколку во контролните периоди.
Најголемо зголемување било забележано за време на особено неизвесните натпревари, а ризикот бил најизразен кај мажите и кај луѓето со веќе позната срцева болест.
Сепак, не сите истражувања покажуваат идентични резултати. Научните прегледи предупредуваат дека ефектот може да зависи од интензитетот на натпреварот, приврзаноста на навивачите, здравствената состојба и однесувањето за време на гледањето.
На стадион стресот е уште поголем
Поново истражување во кое навивачи биле следени со паметни часовници покажало јасен пораст на пулсот и физиолошкиот стрес за време на натпреварите со висок интензитет.
Најсилни реакции имале навивачите кои биле најмногу емоционално врзани за својот тим. Реакциите биле поизразени кај луѓето кои го гледале натпреварот на стадион отколку кај оние пред телевизор.
Тоа не значи дека одењето на стадион е опасно за здравите луѓе. Но, покажува дека телото може да реагира на натпреварот речиси како да се соочува со реална закана.
Не е виновен само резултатот
Стресот од натпреварот често се комбинира со други фактори што го оптоваруваат срцето:
- прекумерно пиење алкохол;
- пушење;
- тешки и обилни оброци;
- недоволно спиење;
- прескокнување на редовната терапија;
- дехидратација и високи температури.
Комбинацијата од емоционален стрес, алкохол, цигари и обилен оброк може да предизвика нагло зголемување на притисокот, нарушување на срцевиот ритам или други компликации кај лица со постојна кардиоваскуларна болест.
Кои симптоми не смеат да се игнорираат?
Лицата со срцеви заболувања треба да ја земаат пропишаната терапија и да избегнуваат претерување со алкохол, храна и цигари за време на натпреварот.
Треба веднаш да се побара медицинска помош при:
- болка, притисок или стегање во градите;
- отежнато дишење;
- ненадејна студена пот;
- мачнина или силна слабост;
- болка што се шири кон раката, рамото, грбот, вратот или вилицата;
- ненадејно силно или неправилно чукање на срцето.
Овие симптоми не треба да се припишуваат само на нервоза, особено кај лице кое веќе има висок притисок или срцево заболување.
За огромното мнозинство навивачи, фудбалската драма ќе заврши со радост, разочарување или неколку непроспиени часа. Но, за луѓето со ранливо срце, најважниот резултат е натпреварот да го завршат без да го игнорираат предупредувањето што им го испраќа телото.