Европската Унија подготвува нова верзија на Законот за чипови, со која фокусот треба да се помести од само градење фабрики кон создавање реална побарувачка за европски полупроводници. Според нацрт-документи во кои увид имале Euronews и Reuters, новиот Chips Act 2.0 треба да биде претставен на 3 јуни и ќе биде дел од поширокиот пакет за технолошки суверенитет на ЕУ.
Првата верзија на европскиот Chips Act беше насочена главно кон зголемување на производството преку јавни субвенции и привлекување големи инвестиции. Но тој пристап доби сериозен удар откако Intel ги откажа плановите за две големи фабрики во Магдебург, Германија. Лекцијата за Брисел е јасна: фабрики на хартија не се доволни ако Европа нема доволно купувачи, договори и индустриска побарувачка за чипови.
Новиот план затоа воведува концепт на „агрегирање на побарувачката“, односно поврзување на европските производители со купувачи преку заеднички нарачки, јавни набавки и договори за откуп. Reuters објави дека Европската комисија сака да ги поттикне владите да купуваат чипови произведени од европски стартапи, како дел од обидот да се намали зависноста од САД и Источна Азија.
Ова е особено важно за вештачката интелигенција, каде што чиповите се новата инфраструктура на моќта. Без сопствен пристап до напредни полупроводници, Европа ризикува да остане корисник на туѓи технологии, туѓи облаци и туѓи индустриски правила.
Предлогот предвидува и посилни алатки за кризни ситуации во синџирите на снабдување. Во случај на недостиг или геополитички потрес, Европската комисија би можела да организира заеднички набавки и да бара приоритетни нарачки од фабрики што добиле јавна поддршка.
Chips Act 2.0 е дел од поширока европска нервоза околу технолошката зависност. Во документите за технолошки суверенитет, ЕУ ги посочува полупроводниците, облачните услуги и потрошувачките апликации како критични точки на зависност. Европската комисија уште во март оцени дека ревизијата на Законот за чипови е можност да се зајакне индустријата за полупроводници како основа на економската безбедност и конкурентноста на Европа.
Во истиот пакет се очекува и предлог за Cloud and AI Development Act, со кој јавните институции би требало да внимаваат каде се обработуваат податоците, кој ја контролира инфраструктурата и колку е суверена облачната услуга што ја користат.
Европа одамна зборува за технолошки суверенитет. Но новиот план покажува дека суверенитетот не се гради само со пари и фабрики. Се гради и со пазар, купувачи, јавни набавки, индустриска стратегија и доволно политичка волја Европа да не остане само голем регулатор на технологии што ги произведува некој друг.
