Со почетокот на учебната година во Македонија веќе се појавија деца со респираторни симптоми. Директорот на Клиниката за детски болести, д-р Реџеп Мемеди, во изјава за Сител на 18 септември посочи дека очекуваат зголемување на овие инфекции. Сепак, во проверените јавни извештаи на Институтот за јавно здравје засега нема понови бројки што би потврдиле колкав е есенскиот пораст.
Што ја предизвикува настинката?
Настинката е вирусна инфекција на горните дишни патишта. Повеќе од 200 респираторни вируси можат да ја предизвикаат. Риновирусите се меѓу најчестите причинители, а нивната активност обично се зголемува во раната есен и напролет, наведува американскиот Центар за контрола и превенција на болести CDC.
Течење или затнатост на носот, кивање, болки во грлото и кашлица се типични симптоми. Но слично можат да почнат и грипот и ковид-19, па само според симптомите не може сигурно да се утврди причинителот. Кај луѓето со поголем ризик од компликации, навременото тестирање и разговорот со лекар се особено важни.
Како да го намалиме ризикот?
Заштитата почнува со неколку секојдневни навики:
- Проветрувајте ги просториите. Подобриот проток на чист воздух во домот, училницата и канцеларијата помага да се намали ризикот од пренесување респираторни вируси.
- Редовно мијте ги рацете и чистете ги површините што често ги допирате.
- Останете дома кога сте болни и намалете ги блиските контакти, особено со луѓе со поголем ризик од тешка болест.
- Разговарајте со матичниот лекар за препорачаните вакцини против грип. Тие се насочени кон овие заболувања, а не кон сите вируси што предизвикуваат настинка.
Ниту една мерка сама по себе не гарантира дека нема да се заразиме. Нивното комбинирање ја подобрува заштитата, особено кога во околината има повеќе заболени.
Што помага ако веќе сме настинати?
Одмор, доволно течности и физиолошки раствор за носот можат да ги олеснат симптомите. Медот може да помогне при кашлица кај возрасни и деца постари од една година, но не смее да се дава на бебиња под една година.
Лековите за болка и температура употребувајте ги според упатството и советот на лекар или фармацевт. Кај децата, изборот и дозата мора да бидат соодветни на возраста. Антибиотиците не делуваат против вирусите што ја предизвикуваат настинката и не треба да се земаат на своја рака. CDC
Кога е потребен лекар?
Побарајте медицинска помош при отежнато или забрзано дишење, дехидратација, температура што трае повеќе од четири дена или симптоми што не се подобруваат по десет дена. Преглед е потребен и ако по првично подобрување повторно се појават температура или посилна кашлица.
Луѓето со хронични заболувања, ослабен имунитет или друг ризик од тешка форма на грип и ковид треба да се јават кај лекар рано, дури и при благи симптоми.
