ЕП го усвои извештајот за Македонија, но го задржа спорниот став за „заедничката историја“

Европскиот парламент го одобри извештајот за напредокот на Македонија, но не го прифати амандманот за бришење на спорниот став 73. Остануваат барањата за резултати од историската комисија и уставните измени.

Европскиот парламент денеска во Стразбур го усвои извештајот за напредокот на Македонија, но не го прифати амандманот на известувачот Томас Вајц со кој требаше да биде избришан спорниот став 73. Со тоа во конечниот текст остануваат формулациите што се однесуваат на „заедничката историја“ и барањето Заедничката мултидисциплинарна експертска комисија за историски и образовни прашања да постигне „јасни и опипливи резултати“.

Резолуцијата беше изгласана со 411 гласа „за“, 120 „против“ и 36 воздржани. Обидот да се избрише ставот 73 не доби поддршка, при што мнозинството европратеници гласаа за негово задржување во текстот.

Станува збор за еден од најчувствителните делови од извештајот, бидејќи директно се повикува на Вториот протокол од Договорот за добрососедство меѓу Македонија и Бугарија. Во него се бара историската комисија да работи врз основа на „објективни, автентични и докажани историски извори и документи“, а останува и формулацијата за „заедничка историја“, која со години е предмет на политички и јавни дебати во двете земји.

Извештајот истовремено потсетува дека следната фаза од пристапните преговори со Европската Унија останува условена со усвојувањето на уставните измени. Во документот се повторува ставот на Советот на ЕУ дека нова меѓувладина конференција ќе може да се одржи дури откако Македонија ќе ги исполни преземените обврски и ќе ги внесе Бугарите во Уставот.

Покрај политичките услови, извештајот нотира ограничен напредок во дел од реформските области, но ја нагласува важноста на Коридорот 8 и дава поддршка за изградбата на железничкиот тунел меѓу Македонија и Бугарија како дел од европските транспортни коридори. Се потенцира и потребата од целосно спроведување на пресудите на Европскиот суд за човекови права.

Во пресрет на гласањето, премиерот Hristijan Mickoski ги повика европратениците да се водат од европските вредности и да поддржат амандмани со кои билатералните протоколи нема да се третираат како дел од преговарачката рамка. Тој оцени дека на Македонија ѝ е нанесена неправда и порача дека е време таа да биде исправена.

Во расправата што му претходеше на гласањето, дел од бугарските европратеници повторно упатија критики кон Македонија, обвинувајќи ја за дискриминација кон граѓаните со бугарска самосвест. Најголемо внимание предизвика изјавата на бугарската европратеничка Рада Лајкова, која тврдеше дека македонскиот јазик е бугарски дијалект и дека македонската историја е „вештачка конструкција“, што во Македонија беше оценето како навредливо и спротивно на европските принципи за почитување на националниот идентитет.

Известувачот Томас Вајц во своето обраќање порача дека Македонија не е единствената страна која има обврски во процесот на интеграција. Според него, и Европската Унија мора да признае дека во изминатите години дала ветувања што не успеала да ги исполни.

„Да, земјата можеше побрзо да ги спроведува реформите, но мора да признаеме и дека ние во Европската Унија дадовме ветувања што не ги исполнивме“, рече Вајц, додавајќи дека Македонија има потенцијал да биде меѓу следните земји што ќе станат членки на Унијата, доколку се зачува реформската динамика и меѓусебната доверба.

Тој нагласи дека Европската Унија не бара унифицирање на историските учебници ниту оспорување на националните идентитети, туку градење добрососедски односи и меѓусебно почитување како темел на европската интеграција.

е-Трн да боцка во твојот инбокс