Климатскиот феномен Ел Нињо може да ги зголеми здравствените ризици во 2027 година, вклучително и заболувањата поврзани со екстремните горештини, епидемиите на заразни болести и загадувањето на воздухот. На ова предупреди генералната секретарка на Светската метеоролошка организација (СМО), Селесте Сауло, јавува новинската агенција Анадолу.

Говорејќи на прес-конференција во рамки на климатската конференција КОП31 во Анталија, Сауло посочи дека температурите над просекот можат да предизвикаат здравствени последици што одат многу подалеку од директното изложување на екстремна топлина.

„Зборуваме и за епидемии на денга и маларија“, рече таа, објаснувајќи дека ризиците ќе се разликуваат во зависност од регионалните обрасци на врнежи.

Доколку во одредени региони се очекува топла и сушна сезона, последиците може да вклучуваат и шумски пожари, а со нив и сериозно влошување на квалитетот на воздухот. Сауло најави дека СМО соработува со Светската здравствена организација за подобро информирање на јавноста за здравствените опасности поврзани со временските услови и климатските екстреми.

Ел Нињо може да ги засили климатските ризици

Според извештајот на СМО за состојбата со климата во 2026 година, се очекува Ел Нињо да стане најсилниот досега забележан до декември и да продолжи да влијае врз климатските услови во почетокот на 2027 година. Во периодот од јануари до септември 2026 година, глобалните температури во просек биле околу 1,47 Целзиусови степени над прединдустриското ниво.

Ел Нињо обично има најголемо влијание врз глобалните температури во годината по неговото појавување, се наведува во извештајот. Тоа значи дека неговите последици може дополнително да се почувствуваат во текот на 2027 година.

„Ел Нињо ќе биде множител на ризиците“, предупреди Сауло, додавајќи дека топлотните бранови, тропските циклони и дождовните бури се засилуваат побрзо отколку што можеле да предвидат досегашните климатски податоци.

Климатските екстреми ја загрозуваат храната и здравјето

Извештајот на СМО предупредува дека екстремните горештини, сушите и обилните врнежи можат дополнително да ја влошат несигурноста во снабдувањето со храна и да го променат ризикот од ширење заразни болести, меѓу кои колера, маларија и денга. Прелиминарните процени наведени во извештајот укажуваат на повеќе од 30.000 дополнителни смртни случаи во Европа поврзани со топлотни бранови, суши и шумски пожари.

Сауло посочи дека во Јужна Америка веќе се преземаат мерки за подготовка за можните последици од екстремните временски услови. Меѓу нив е и обезбедувањето привремени засолништа пред потенцијалните поплави.

Временските прогнози се користат и за планирање на земјоделските активности, со цел да се намалат штетите од суши, поплави и други климатски екстреми.

„Во некои случаи, тоа значи однапред да се подготват засолништа, за луѓето да имаат каде да се сместат доколку дојде до поплави“, рече Сауло.

Се зголемува бројот на земји со системи за рано предупредување

Извештајот бележи напредок во ширењето на системите за рано предупредување за повеќе видови природни опасности. Според податоците на СМО, бројот на земји што пријавиле дека имаат вакви системи се зголемил од 56 во 2015 година на 136 во 2025 година.

Системите за рано предупредување овозможуваат навремено информирање и подготовка на населението и институциите пред поплави, топлотни бранови, бури и други опасни временски појави.