Ел Нињо оваа година влегува во територија каква што научниците досега не забележале во современите мерења. Температурата на морската површина во централниот тропски Пацифик достигна 3,05 степени Целзиусови над референтниот просек, со што е надминат досегашниот дневен рекорд од 3,02 степени измерен во 2015 година.

Новото мерење доаѓа само неколку месеци пред очекуваниот врв на феноменот. Според анализата на климатологот Зик Хаусфатер, која ја објави „Карбон бриф“, повеќето модели укажуваат дека Ел Нињо ќе продолжи да се засилува во текот на есента.

Светската метеоролошка организација исто така очекува многу силен Ел Нињо, со врв кон крајот на годината. Нејзините септемвриски модели покажуваат просечна аномалија од околу 3,6 степени за периодот септември–ноември, со понатамошно засилување кон ноември и декември.

Што точно се случува во Пацификот?

Ел Нињо е природен климатски феномен кој се јавува кога површинските води во централниот и источниот тропски Пацифик значително се затоплуваат. Тоа не е само локално затоплување на океанот. Промената на температурата на Пацификот влијае врз движењето на воздухот и влагата и може да ги промени временските обрасци на огромни делови од планетата.

Токму затоа силниот Ел Нињо може истовремено да донесе суши во едни региони, а поројни дождови и поплави во други. Светската метеоролошка организација предупредува дека актуелниот феномен веќе е воспоставен и дека постои речиси 100-процентна веројатност да продолжи најмалку до февруари 2027 година.

Прогнозите се екстремни, но сè уште се прогнози

Еден од највпечатливите податоци доаѓа од просекот на различни климатски модели анализирани од Хаусфатер. Тие покажуваат дека температурата во регионот на Ел Нињо би можела да достигне околу 4 степени над референтниот просек кон ноември и декември.

Такво ниво би било далеку над вообичаените вредности. Ел Нињо се класифицира како значаен феномен кога аномалијата достигнува најмалку 0,5 степени, додека вредности над 2 степени се сметаат за многу силен настан.

Сепак, прогнозата за можни 4 степени не треба да се меша со веќе измерена температура. Тоа е сценарио од климатските модели, а неговата точна вредност ќе може да се утврди дури со понатамошните мерења. Американската Национална океанска и атмосферска администрација исто така прогнозира исклучително силен Ел Нињо во текот на есента и зимата 2026/27.

Зошто овој Ел Нињо е поопасен?

Ел Нињо сам по себе е природен феномен. Проблемот е што сега се случува во свет кој веќе е значително потопол поради долгорочното глобално затоплување. Тоа значи дека дополнителната топлина што Ел Нињо ја ослободува во атмосферата се надоврзува на веќе високите глобални температури.

Светската метеоролошка организација предупредува на зголемен ризик од екстремни горештини, суши и обилни врнежи во различни делови од светот. „Ел Нињо доаѓа и си заминува, но сè додека согоруваме фосилни горива, тој се појавува врз сè потопла климатска основа“, предупредуваат климатските научници.

Од суши и пожари до поплави

Последиците од силен Ел Нињо не се исти насекаде. Во делови од Индонезија и Југоисточна Азија може да се зголеми ризикот од суши и шумски пожари, додека во други региони се очекуваат пообилни врнежи. Јужна Америка е особено чувствителна на промените во атмосферската циркулација. Во одредени делови од Перу и Чиле може да има пообилни дождови и поплави, додека други области се соочуваат со сушни услови.

Ел Нињо влијае и врз тропските циклони. Во просек, феноменот го намалува бројот на урагани во Атлантикот, но истовремено може да ја зголеми активноста на тропските циклони во делови од Пацификот. Светската метеоролошка организација затоа ги засилува системите за рано предупредување и соработката со националните метеоролошки служби.

Што значи тоа за 2027 година?

Ел Нињо привремено ја зголемува глобалната температура, па силен настан може да има значително влијание врз годишниот температурен просек. Климатологот Зик Хаусфатер предупредува дека брзото засилување на овој Ел Нињо значително ги зголемува шансите за исклучително топла 2026 и 2027 година.

Но, тврдењето дека 2027 сигурно ќе биде најтоплата година во историјата сè уште е прогноза, а не измерен факт. Она што веќе е јасно е дека Ел Нињо се засилува многу брзо и дека прогнозите за неговиот врв се невообичаено високи.

„Влегуваме во непозната територија“ е предупредувањето што го опишува ризикот: не затоа што научниците не знаат што е Ел Нињо, туку затоа што овој природен феномен сега се одвива врз планета која веќе се загрева со рекордно темпо.